نام شهر شیراز با وجود شعرای بزرگی همچون حافظ وسعدی جاودانه گشته است . طبق اسناد، شواهد و آثار مکشوفه توسط باستان شناسان سابقه شهر شیراز به دوران پیش از اسلام می رسد، اما در دوره امویان با کاهش اهمیت شهر مهم استخر، کم کم شیراز رو به آبادانی گذاشته است. پر رونق ترین دوران شیراز در عهد صفویه و زندیه بوده و کریم خان زند آن را به پایتختی کشور برگزید.

شهر شیراز در حال حاضر مرکز استان فارس است که دارای فرودگاه بین المللی بزرگی است که از آن به طور روزانه و هفتگی پروازهایی به شهرهای داخلی و کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس انجام می شود . فاصله هوایی شیراز تا تهران ۶۸۸ کیلومتر است.

آثار دیدنی و توریستی شیراز

دیدنی ها و آثار بر جای مانده در شیراز را می توان به دو گروه تقسیم کرد:

۱- آثار پیش از اسلام، که مهمترین آنها عبارتند از: تخت جمشید( در ۵۸ کیلومتری شمال شهر شیراز، مجموعه ای از خرابه های قصر ساخته شده بر سکوی سنگینی قراردارد که یکی از اعجاب انگیزترین جایگاههای زمان قدیم را نشان می دهد) نقش رستم، پاسارگاد، نقش رجب، تخت رستم و شهر شاپور(بیشاپور)

۲- آثار دوره اسلامی؛ که مهمترین آنها عبارتند از : آرامگاه حضرت میر سید احمد( معروف به شاهچراغ)، مسجد نو(یا مسجد اتابکی که به دستور اتابک سعد بن زنگی در سال ۵۹۸ ه.ق ساخته شده) مدرسه خان( در سال ۱۰۲۴ ه.ق در زمان شاه عباس اول به دستور الله وردی خان و امام قلی خان والی فارس بنا شده )، بقعه هفت تنان، بازار وکیل( درسال ۱۱۸۷ ه.ق به دستور کریم خان زند به عنوان بخشی از طرح سلطنتی جهت پایتخت قرار دادن شیراز ساخته شده) حمام وکیل، نارنجستان قوام، باغ ارم، موزه پارس، باغ دلگشا، کلیسای ارامنه، بند امیر، آرامگاه حافظ، آرامگاه سعدی، مسجد جامع عتیق، باغ خلیلی ، دروازه قرآن، مقبره خواجوی کرمانی و باغ عفیف آباد( باغ گلشن).

image, تمام جاهای دیدنی شیراز همراه با عکس

باغ ارم

در شمال غربی شیراز و در انتهای خیابان ارم و در تقاطع بلوار شرقی – غربی باغ ارم و بلوار شمالی – جنوبی جام جم و آسیاب سه تایی، باغ ارم قرار گرفته است. این باغ به مناسبت عمارت و باغ بزرگی که در گذشته توسط شدادبن عاد پادشاه عربستان به رقابت با بهشت ساخته شده و ارم نامیده شده بود، به باغ ارم مشهور گردیده است.

تاریخ ساخت این باغ را به دروه سلجوقیان نسبت داده اند چرا که در آن زمان، باغ تخت و چند باغ دیگر توسط اتابک قراجه حکمران فارس – که از سوی سنجر شاه سلجوقی به حکومت فارس منصوب شده بود، احداث شد و احتمال ایجاد این باغ به درخواست وی و در آن زمان، زیاد است. همچنین احتمال می رود که این باغ در زمان کریم خان زند مرمت شده باشد.

image, تمام جاهای دیدنی شیراز همراه با عکس

آرامگاه کوروش

آرامگاه کوروش که مقبره کوروش دوم هخامنشی ملقب به کوروش بزرگ یا کوروش کبیر است، بنایی بی‌پیرایه ولی با معماری منحصر به فرد، در فاصله حدود یک کیلومتری جنوب غربی کاخ‌های پاسارگاد است. این بنا از همه سوی دشت مرغاب پیداست، به‌ویژه اگر از سمت جنوب غربی از راه باستانی گذر کنیم و از تنگه بلاغی وارد دشت شویم، نخستین چیزی که جلب توجه می‌کند آرامگاه کوروش است.

آرامگاه کوروش تنها بنایی در پاسارگاد است که توصیف آن در منابع یونانی آمده‌است.

image, تمام جاهای دیدنی شیراز همراه با عکس

تخت جمشید

تخت جمشید را همان گونه که داریوش در کتیبه ای به آن اشاره کرده است، می توان نوعی دژ یا ارگ حکومتی دانست که جایگاهی برای اداره کشور و برگزاری مراسم رسمی و مذهبی و پذیرایی های مهم و باشکوه و تجمع های حکومتی و اقامتگاه پادشاه و نزدیکان او بود. چنین دژ یا فضایی مانند دژهای دوران اسلامی که از برخی از آنها اطلاعات بیشتری در دست است، عرصه های گوناگون، اما کمابیش معین و مشخصی داشت. در نزدیکی ارگ پارسه یا تخت جمشید، یک یا چند سکونتگاه بزرگ وجود داشت که محل زندگی گروه های متوسط مردم، کارکنان عادی کاخ ها، گروه هایی از کشاورزان و پیشه وران بود. در برخی لوحه های به دست آمده از تخت جمشید به سکونت گاه های واقع در نزدیکی تخت جمشید اشاره شده است، اما هنوز از آنها آثار قابل ملاحظه ای یافت نشده است، زیرا بناهای آنها با مصالح معمولی و کم دوام ساخته شده بود.

image, تمام جاهای دیدنی شیراز همراه با عکس

آرامگاه حافظ (حافظیه)

آرامگاه شاعر بزرگ، خواجه شمس الدین محمد حافظ است که در شمال شهر شیراز، پایین تر از دروازه قرآن، در خاک مصلی (یکی از قبرستان های معروف شیراز) قرار دارد و مساحت آن ۱۹۱۱۶ متر مربع می باشد

۶۵ سال پس از وفات حافظ، یعنی در سال ۸۵۶ ه.ق. ۱۴۵۲ م. شمس الدین محمد یغمایی وزیر میرزا ابوالقاسم بابر گورکانی (پسر میرزا بایسنغر نواده شاهرخ بن تیمور) حاکم فارس، برای اولین بار عمارتی گنبدی شکل را بر فراز مقبره حافظ بنا کرد و در جلو این عمارت، حوض بزرگی ساخت که از آب رکن آباد پر می شد. (شیراز شهر جاویدان، علی سامی، ص ۳۶۶)

این بنا یک بار در اوایل قرن یازدهم هجری، در زما حکومت شاه عباس کبیر و دیگر بار، ۳۵۰ سال پس از وفات حافظ به دستور نادرشاه افشار مرمت شد

در سال ۱۱۸۷ ه.ق. کریم خان زند بر مقبره حافظ، بارگاهی به سبک بناهای خود ساخت و بر تربتش سنگی مرمرین نهاد که امروز نیز باقی است.

image, تمام جاهای دیدنی شیراز همراه با عکس

دروازه قرآن

در شیراز، در نزدیکی تنگ الله اکبر و در میان کوه های باباکوهی و چهل مقام واقع شده است. وجه تسمیه این دروازه وجود قرآنی بر بالای طاقی مرتفع است. این دروازه شامل یک طاق مرتفع از نوع طاق کجاوه ای در وسط دور طاق با ارتفاع کم در طرفین است. این طاق در زمان حکومت عضدالدوله دیلمی در فارس، ساخته شد و قرآنی نیز در آن جای داده شد تا مسافرین به برکت عبور از زیر آن سفر را به سلامت به پایان برند و در موقع سفر از زیر قرآن بگذرند. به مرور زمان طاق شکسته و تخریب شد.

در دوره حکومت زندیه کریمخان زند (۱۱۷۲ – ۱۱۹۳) مجددا” آن را بازسازی نمود و در قسمت فوقانی آن اطاقی ساخت و دو جلد قرآن نفیس به خط ثلث و محقق، اثر سلطان ابراهیم بن شاهرخ گورکانی را در آن اتاق جای داد. این قرآن ها به قرآن هفده من مشهورند. در سال ۱۳۱۶ که طرح توسعه راه شمالی شیراز در دستور کار دولت قرار گرفت، این طاق خراب شد و قرآن مذکور نیز به موزه پارس منتقل گردید. در زمان قاجاریه که چند زلزله شیراز را تکان داد، این دروازه آسیب هایی دید اما به وسیله محمد زکی خان نوری مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت

image, تمام جاهای دیدنی شیراز همراه با عکس

آرامگاه سعدی

سعدیه: آرامگاه شاعر قرن هفتم شیخ مشرف الدین بن مصلح الدین سعدی شیرازی است که در ۴ کیلومتری شمال شرقی شیراز، در دامنه کوه فهندژ، در انتهای خیابان بوستان و در مجاورت باغ دلگشا واقع شده است. این مکان در ابتدا خانقاه شیخ بوده که وی اواخر عمر خود را در آنجا می گذرانیده و سپس در همانجا مدفون گردیده است. برای اولین بار در قرن هفتم توسط خواجه شمس الدین محمد صاحبدیوانی وزیر معروف آباقاخان، مقبره ای بر فراز قبر سعدی ساخته شد. در سال ۹۹۸ به حکم یعقوب ذوالقدر، حکمران فارس، خانقاه شیخ ویران گردید و اثری از آن باقب نماند. تا این که در سال ۱۱۸۷ ه.ق.

به دستور کریمخان زند، عمارتی ملوکانه از گچ و آجر بر فراز مزار شیخ بنا شد که شامل ۲ طبقه می شد. طبقه زیرین دارای راهروی بود که پلکان طبقه دوم از آنجا شروع می شد. در دو طرف راهرو دو اطاق کرسی دار ساخته شده بود. در اطاقی که سمت شرق راهرو بود، قبر سعدی قرار داشت و معجری چوبین آن را احاطه کره بود. قسمت غربی راهرو نیز به موازات قسمت شرقی، شامل دو اطاق می شد، که بعدها شوریده (فصیح الملک) شاعر نابینای شیرازی در اطاق غربی این قسمت مدفون شد. طبقه بالای ساختمان نیز همانند طبقه زیرین بود، با این تفاوت که بر روی اطاق شرقی که قبر سعدی در آنجا بود، به احترام شیخ اطاقی ساخته نشده بود و سقف آن به اندازه دو طبقه ارتفاع داشت

image, تمام جاهای دیدنی شیراز همراه با عکس

ارگ کریمخانی

ارگ کریمخانی قصر سلطنتی و اندرونی کریم خان زند (م. ۱۱۹۳) حاکم شیراز بوده است که در سال ۱۱۸۰ ه.ق به دستور وی ساخته شد و در حال حاضر در شمال شرقی شیراز، در حوالی میدان شهدا واقع شده است.

کریم خان زند برای ساختن قصر خود ماهرترین سنگ تراشان، معماران و هنرمندان آن عصر را به شیراز دعوت کرد و بهترین نوع مصالح را از شهرها و کشورهای مختلف خریداری نمود و در اختیار کارگران قرار داد. در مدت زمان کوتاهی بنای ارگ ساخته شد.

میدان کریم خانی به عنوان تأسیسات و ارسن شهری شامل سه بخش می شد:

۱٫ بخش سیاسی که شامل عمارت کلاه فرنگی و دیوانخانه بود.

۲٫ بخش اقتصادی که شامل بازار وکیل می شد.

۳٫ بخش نظامی که شامل میدان مشق می شد.

در این میدان، ارگ به عنوان خانه پادشاه و هسته اصلی میدان عمل می کرد. درساختن ارگ، معماری نظامی و معماری مسکونی هر دو با هم به کار رفته است چرا که ارگ خانه پادشاه می بود و باید از ضریب امنیتی بالایی برخوردار باشد. بنابراین دیواره های بیرونی که همانند دیوارهای یک قلعه نظامی است، بسیار مرتفع است.دیواره بنا در پایین ۳ متر ضخامت دارد و به صورت مخروط ناقص بالا رفته و ضخامت آن در بالا به ۲٫۸ متر می رسد. و در قسمت بالا دیوارکی جانپناه دارد که محل استقرار سربازان بوده، تیرکش هایی نیز در این دیوار تعبیه شده که برخی کوچک هستند و حالت مورب دارند که محل قرار دادن تفنگ و اسلحه بوده و دیگر سوراخ های بزرگتری که برای راندن دشمن بوده است.

هشتی ورودی آن فضای بزرگی است که یک در به باره بند (اصطبل) داشته و در حال حاضر مکان فروش بلیط است و در مقابل دری دارد که به پشت بام می رفته. همچنین در داخل هشتی چند طاق نما برای نشستن وجود دارد. هشتی ارگ نسبت به هشتی دیگر خانه ها تزیینات کمتری دارد. در قسمت باره بند اتاق هایی مخصوص سر مهتر وجود داشته که هم اینک ویران شده است. این مکان در زمان پهلوی به عنوان زندان زنان مورد استفاده قرار گرفت، در وسط آن ساختمانی احداث شده بود که به هنگام مرمت ویران شد.


همچنین بخوانید: باز نشر : تک فارس
در صورتی که شما نسبت به محتوای این پست، حق کپی رایت دارید اطلاع دهید