۴۴۹پیش ازمیلاد:۲۵ اکتبرسال ۴۴۹ پیش از میلاد درشهر شوش میان دولت ایران و رئیس هیات اعزامی اتحادیه یونانیان معاهده ای امضاء شد که به موجب آن این اتحادیه حاکمیت ایران برقبرس را به رسمیت شناخت و قول به انحلال اتحادیه «دلوس» داد و در عوض دولت ایران پذیرفت که به شهرهای یونانی زبان آسیای صغیر (شهرهای ساحلی غربی ترکیه امروز، و در آن زمان معروف به ایونی) استقلال داخلی بدهد به این شرط که مالیات مقرر را بپردارند و در صورت نیاز برای ایران کشتی بسازند و برحسب جمعیت خود سرباز بدهند. مورخان اروپایی این عهدنامه را به نام رئیس هیات نمایندگی یونانیان «عهدنامه کالیاس» نامگذاری کرده اند.

شاه وقت، اردشیر، از دودمان هخامنشی که پلوتارک اورا «اردشیر درازدست» نوشته است دستور اجرای این معاهده را داد و شهرهای یونانی زبان آسیای صغیر (ایونی) به شوراهای انتخابی این شهرها سپرده شدند، ولی اتحادیه «دلوس» مرکب از کشور ــ شهرهای یونان، به تحریک آتن حاضر به انحالال خود نشد و نقض عهد کرد که دولت ایران مجبور شد چند سال بعد پس از آغاز جنگ میان آتن و اسپارت معروف به«جنگ پلوپونز»، محرمانه به اسپارت کمک برساند و آتن نابود شود.

۲۴۳۸ سال پس از عهدنامه «کالیاس»، توافق مشابهی در جهان میان دو بلوک شرق و غرب حاصل شد که بر پایه آن اگر بلوک شرق (پیمان ورشو) خود را منحل کند، اتحادیه اتلانتیک شمالی (ناتو) هم دست کم از صورت نظامی خارج خواهد شد که دیدیم پس از انحلال پیمان ورشو چنین نشد و ناتو دست به توسعه خود در قلمرو سابق پیمان ورشو هم زده و حتی وارد خاک شوروی سابق شده است و ….

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۳ آبان

۲۵۶پیش از میلاد:مورخانی که روی تاریخ ایران باستان کار کرده اند در این که ارشک (اشک یکم) حکمران خراسان کوشش پی گیر خود را از اکتبرسال ۲۵۶ پیش از میلاد برای نجات ایران آغاز کرده است متفق القولند و دو مورخ آمریکایی ــ ساندرسون و لامبرتون ــ در سال ۱۹۰۰ میلادی آغاز این تلاش را ۲۵ اکتبر آن سال اعلام داشتند.

اسکندر مقدونی پس از فتح ایران، هر شهر میهن ما را به یک حکمران محلی سپرده بود و سیاستی را به اجرا گذارده بود که هیچکدام از این حاکمان نتوانند با هم برسر تاسیس دولت واحدی در ایران کنار آیند.

سلوکیها، جانشینان اسکندر در ایران در انتاکیه و سلوکیه می نشستند و نظارت دقیقی بر همه ایران به ویژه خراسان نمی توانستند داشته باشند. به علاوه، از آغاز دهه ۲۶۰ پیش از میلاد میان آنان و جانشینان اسکندر در مصر دشمنی و رقابت شدید پدید آمده بود. جانشینان اسکندر در خاک اصلی یونان هم با بپاخیزی های محلی روبه رو بودند. از سوی دیگر رومی ها هم قدرت می گرفتند، ولی توجه رومی ها در آن زمان معطوف به کارتاژی ها (شمال افریقا) بود که از قدرت دریایی چشمگیر برخوردار بودند و شبه جزیره ایتالیا را تهدید می کردند و در این وضعیت، ارشک از طایفه ایرانی پارت ــ یکی از سه طایفه تشکیل دهنده قبیله واحد آرین های جنوبی که به فلات ایران مهاجرت کرده بودند ــ که در خراسان (از شرق دریای مازندران یا دریای گرگان به سمت شرق از جمله منطقه دامغان) می زیستند تصمیم به نجات و احیاء دولت واحد ایران گرفت و با حکمرانان مناطق مجاور ازجمله سغدیا (تاجیکستان امروز) تماس گرفت و آنان را همفکر خود ساخت و در زمانی کوتاه همه خراسان را تحت یک پرچم متحد ساخت و روابط این منطقه را با سلوکی ها که درگیر استقلال طلبی شهرهای آسیای صغیر بودند قطع کرد و شهر «نسا» را ساخت که به نام او « اشک آباد (معلوم نیست که چرا در ایران «عشق آباد» تلفظ میشود) » خوانده می شود. وی سپس گرگان، مازندران و نواحی اطراف را آزاد کرد و در جنگ سال ۲۵۰ پیش از میلاد بر سلوکیها پیروز شد و شهر صد دروازه (دامغان) را نامزد پایتختی ایران کرد.

پس از وی برادرش «تیر داد» که مورخان عنوان اشک دوم بر وی نهاده اند در همین شهر در مراسمی که بر پا شده بود برجای او نشست و افتخار احیاء دولت مستقل و واحد ایران را با شکست دادن سلوکیها نصیب خود ساخت و از این زمان به بعد، مورخان این دودمان را« اشکانیان » خوانده اند که شیفته فلسفه یونان و دمکراسی بودند و مطالعه افکار فلاسفه یونانی که از زمان اسکندر در ایران رواج یافته بود توسط فرزندان ذکور بزرگان اشکانی و فراگرفتن دست کم مقدمات خواندن و نوشتن زبان یونانی تا مدتی اجباری بود. دولت این دودمان دارای پارلمان بود و نصب و عزل ژنرالهای ارشد در دست شاه نبود که خود منتخب سنای ایران (مهستان) بود. گاهی مهستان نظر به شایستگی، شخص شاه را ژنرال ارشد اعلام می کرد که در این صورت باید با ارتش به جنگ می رفت. به خاطر این که سکه های اشکانی بین المللی باشد یک سوی سکه را به یونانی ضرب می کردند که زبان علمی آن زمان بود. برای نزدیک بودن به قلمرو روم، اشکانیان بعدا شهر تیسفون را در کنار دجله ساختند و پایتخت را به این شهر منتقل کردند که تا قرن هفتم میلادی پایتخت ایران بود.

۱۳۰۲ش:سوم آبان ۱۳۰۲ خورشیدی (۲۵ اکتبر ۱۹۲۳) سلطان احمد شاه قاجار ژنرال رضا خان پهلوی سردار سپه را رئیس الوزراء دولت ایران کرد و هشت روز پس از این انتصاب عازم اروپا شد؛ رفتی که بازگشت نداشت. این ظاهر قضیه بود و جزئیات پشت پرده به دلیل کار اساسی نشدن روی تاریخ معاصر ایران هنوز در دسترس نیست. تاریخ معاصر ایران عمدتا نقل قول و نقل خاطرات و کتابهای منتشره در هر دوره است که نمی توانند دقیق و خالی از غرض باشند.

در پی این انتصاب، ژنرال رضاخان ضمن اشاره به کارهایی که برای نوسازی ارتش ایران و دادن شکل واقعی به آن و بر قراری امنیت در کشوربعمل آورده بود به اعلام برنامه کار خود پرداخت و پاسداری از حقوق کشور و اجرای دقیق قوانین و برقرارداشتن حکومت قانون ونظم ونسق را سرلوحه این برنامه خواند.

وی چند روز بعد وعده داد که کسانی که باخارجی تماس داشته اند و این اقدام آنان به زیان وطن تمام شده است تنبیه خواهند شد و با اعلام این مطلب نه تنها خواست که شایعه هر گونه ارتباط غیر متعارف خود با بیگانه را تکذیب کند بلکه انزجار ش را از این قبیل تماسها آشکار سازد.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۳ آبان

۱۳۱۸ش:سوم آبان ۱۳۱۸ (۲۵ اکتبر ۱۹۳۹) چند هفته پس از آغاز جنگ جهانی دوم و زمانی که اخبار پیروزی های آلمان گوش فلک را کر کرده بود، رضاشاه دکتر احمد متین دفتری داماد دکتر مصدق را که شهرت ناسیونالیستی و هواداری از آلمان داشت و در این هواداری تعصب می ورزید نخست وزیر ایران کرد. روزنامه های اروپای غربی این انتصاب را گامی برای نزدیکی هرچه بیشتر رضاشاه به دولت وقت آلمان و جلب دوستی آن دولت قلمداد کردند و مطبوعات فرانسوی زبان نوشتند که رضاشاه در باطن می کوشد که ایران از زیر بار نفوذ انگلستان کاملا برهد و اینک فرصت مناسبی به دست آورده است. سه روز پس از انتصاب دکتر متین دفتری به نخست وزیری بود که دولت ایران محرمانه به هیتلر اطلاع داد که شوروی نسبت به ایران نظر سوء دارد و همین خبر بر سوء ظن هیتلر نسبت به استالین که باهم قرارداد عدم تعرض داشتند و آلمان نیمی از لهستان را به شوروی بخشیده بود نسبت به او تغییر داد. تحولات بعدی و یک خواست استالین در مورد ایران و بلغارستان بر سوءظن و تردید هیتلر نسبت به استالین افزود و به تدریج به قدری نسبت به وی دچار سوء ظن شد که علی رغم نظر ژنرالهایش دستور تهاجم به شوروی را صادر کرد.

شنیده شده است که دکتر متین دفتری هرگاه خبری از شکست نظامی آلمان در یک جبهه می شنید نه تنها آن را دروغ می دانست بلکه غمزده وخشمگین می شد و در ملاقاتهای خود با رضا شاه همه اش از پیروزی های آلمان می گفت. مخالفان دکتر متین دفتری گفته اند که همین تلقین های او باعث تردید رضا شاه از اتخاذ یک سیاست درست شده بود که بالاخره به اشغال نظامی ایران از سوی دولتهای مخالف المان انجامید.

پس از اشغال نظامی ایران توسط انگلستان و شوروی، با این که دکتر متین دفتری مدتها بود که دیگر نخست وزیر نبود به اتهام هواداری از آلما ن و تشویق رضا شاه به حمایت از آن دولت به زندان متفقین افتاد و دوسال زندانی بود.

دکتر متین دفتری بعدا سالها نماینده مجلس و سناتور بود و در سالهای دهه ۱۳۴۰ از فعالان ردیف اول مبارزه با آلودگی هوا در تهران بشمار می رفت. فعالیت او در این راه از طریق نطق و مصاحبه و مذاکره با مقامات وقت به حدی بود که اورا « آقای شماره یک ضد دود » لقب داده بودند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۳ آبان

۱۳۴۰‏ش:بالاخره سوم آبان سال ۱۳۴۰ (۲۵ اکتبر ۱۹۶۱) نام دولتمرد بزرگ و ایراندوست، امیر کبیر (میرزا تقی خان)، بر سد کرج گذارده شد.

یکی از برنامه های امیر کبیر، انتقال آب رودخانه کرج به تهران بود که با ساختن این سد تحقق یافته است. امیر کبیر ۱۵۴ سال پیش از این تاریخ (سال ۱۸۵۱ میلادی مطابق ۱۲۳۰ خورشیدی) ناجوانمردانه به دستور ناصرالدین شاه مقتول شده بود. وی آرزوهای فراوان برای ایران داشت، دارالفنون را بنا نهاد و نخستین روزنامه منظم الانتشار ایران ــ وقایع اتفاقیه ــ را در سال ۱۸۵۰ میلادی دایر کرد و ….

غلامحسین کرباسچی شهردار تهران به پاس خدمات امیر کبیر به وطن، در ابتدای خیابانی که به نام این مرد بزرگ است میدانی را به مجسمه او تزیین کرد.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۳ آبان

۱۸۰۶م:۲۵ اکتبر سال ۱۸۰۶«ماکس ستیرنر» فیلسوف آلمانی به دنیا آمد که گفت بدون ارتقاء سطح آگاهی های مردم، دمکراسی واقعی تامین نخواهد شد. این نکته نیز از اوست: «کسانی که به گذشتگان خود احترام نگذارند، میهنشان را هم دوست ندارند و نمی توان با اطمینان گفت که دوستان و نزدیکان خود را هم واقعا و دائما دوست داشته باشند و در عقایدشان پابرجا بمانند».

وی با مشاهده انقلابات سال ۱۸۴۸ اروپا گفته بود: «برای برانداختن نظام کهن، می توان از مردم معمولی استفاده کرد، ولی برای سپردن کارهای دولتی به آنان، نه. باید تاریخ انقلاب فرانسه را از نظر دور نداشت.».

روس ها پس از پیروزی انقلاب اکتبر به این اندرز گوش نکردند و سرانجام شوروی از درون فروپاشید.

۲۰۰۴م:۲۵ اکتبر ۲۰۰۴ ششصد و پنجاه سیاستمدار، روزنامه نگار ، و روشنفکر مصری خواستار محدود شدن ریاست جمهوری مصر به دو دوره شدند و تاکید کردند که بر تحقق این خواست خود پا فشاری خواهند کرد. این گروه تردید کرده اند که حسنی مبارک رئیس جمهوری مصر بخواهد در اکتبر سال ۲۰۰۵ جای خود را به دیگری بدهد. وی که یک ژنرال هوایی بود پس از سالها معاونت انور سادات، پس از ترور او رئیس جمهور مصر شده و سخنی هم از کنار رفتنش به میان نیاورده است.

این معترضان جانشین شدن پسر ۴۱ ساله وی ، جمال ، را هم به صورتی که پدرش معرفی کند و تنها نامزد جناح حاکم باشد نمی پذیرند و می گویند که جمال هم می تواند در ردیف سایر نامزدها قرار گیرد و انتخاب او بسته به نظر اکثریت مردم مصر خواهد بود. معترضان اعلام کرده اند که چهار دوره ریاست جمهوری حسنی مبارک از طریق انتخاباتی نظیر رفراندم ( بله یا نه ) انجام شده که مغایر دمکراسی اصیل است. به علاوه، دمکراسی برای فراهم ساختن فرصت های برابر برای اعضای جامعه بر قرار می شود و رئیس جمهور شدن هم یکی از این فرصتها است که اگر تامین نشود آسیب بزرگی خواهد بود به همه کشور و محروم شدن جامعه از افراد بهتر خود. معترضان در بیانیه مفصل خود، ریاست جمهوری بیش از دو دوره را نوعی سلطنت می دانند که در این صورت معنا ندارد یک کشور «جمهوری» خوانده شود.

۲۰۰۵م:بیست و دوم اکتبر ۲۰۰۵ اعلام شد که بانو دکتر نسا جوره یوا (جورزاده) شاعر نوپرداز تاجیکستان در شهر خجند حاکم نشین ایالت سغد بر اثر حمله قلبی فوت شده است. وی یک روانپزشک۴۱ ساله فارغ التحصیل دانشگاه مسکو بود. دکتر نسا که دارای دو فرزند بود به هر دو زبان فارسی و روسی شعر می گفت. چهار مجموعه شعر به فارسی از او انتشار یافته است که قریحه این شاعر پراحساس و مهربان و مردمدوست را منعکس می کنند. عناوین این مجموعه ها که درد و خواست انسانها را بیان می دارد از این قرارند: «یاد تو»، «شمع گفته ها»، « دردها و زنان» و «نامه هایی از جنگ». سبک این شاعر، تازه ترین نوع آن در زبان فارسی بشمار می رود. وی خواست مردم معاصر خود به خوبی درک می کرد و در این زمینه می سرود. بانو دکتر نسا سه بار از ایران دیدار کرده بود و از این که قوم ایرانی در هرجا که زیست کند منش مهربانی، میهمان نوازی و سایر خصائل مشترک نیاکان را حفظ می کند ابراز خرسندی کرده بود. دکتر نسا در تلویزیون تاجیکستان یک برنامه راهنمایی پزشکی نیز اجرا می کرد تا مردم از خود مراقبت بهداشتی کنند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۳ آبان

۲۰۰۵م:هفدهم اکتبر ۲۰۰۵ «با جینBa Jin» نویسنده بزرگ چین در یکصد و یک سالگی درگذشت. نوشته های وی به بیداری چینیان کمک بسیار کرد. «با» ۲۵ نوامبر ۱۹۰۴ به دنیا آمد و در سال ۱۹۲۷ داستان «تخریب» را در پاریس نوشت. داستان او تحت عنوان «خانواده» که در آن ظلم فئودالهای چین را منعکس کرد در چین توفان بپا ساخت و باعث تقویت جنبش های انقلابی چین شد. وی یک کمونیست بود و یک بار هم به ریاست کمیته نویسندگان چین برگزیده شد. «با» به موازات داستان نگاری برای روزنامه های چین هم مقاله می نوشت و همواره در کنار کشاورزان و کارگران بود. «با» آخرین کار خود را که وصیت کرده است پس از مرگش منتشر شود در سالهای آخر عمر نگاشته بود که بزودی به دست چاپ داده خواهد شد.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۳ آبان

۷۳۲م:به نوشته «ریچارد گریدانوس» مولف «تاریخ اسپانیا»، ۲۵ اکتبر سال ۷۳۲ میلادی ارتش مسلمانان که تا پواتیه در فرانسه پیش رفته بود در جنگ منطقه «تور» از سپاه شارل مارتل رئیس فرانکها شکست خورد و به اسپانیا (اندلس ـ اندلوس ـ اندلوسیا) بازگشت و از آن پس، مسلمانان در صدد گسترش قلمرو خود در آن سوی شبه جزیره ایبریا (اسپانیا و پرتغال) برنیامدند. علت شکست «تور» را، کشته شدن عبدالرحمن (ابن عبدالله) حکمران اندلس نوشته اند که نیروهای مسلمان با از دست دادن فرمانده خود دست به عقب نشینی ناگهانی زدند. عبدالرحمن برای گرفتن فرانسه و پیشروی به سوی شمال و غرب آن یک ارتش ۸۰ هزار نفری را مجهز کرده بود که در میان آن واحدهایی از شام (سوریه، لبنان، اردن و فلسطین) و یمن وجود داشت. این حمله وسیع با تصویب هشام ابن عبدالملک حکمران اموی وقت (دمشق) صورت گرفته بود. عبدالرحمن خود از مردم یمن بود که قبلا به عنوان افسر ارتش به اندلس فرستاده شده بود. هدف او تصرف همه گل (گالیا ـ گالاتیا مرکب از فرانسه، سویس، بلژیک و قسمت کوچکی از جنوب آلمان و هلند امروز) بود. با این پیروزی، شارل مارتل امپراتوری بزرگی را تشکیل داد که شارلمانی وارث آن شد.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۳ آبان

۱۰۷۱م:سلجوقیان که در پی پیروزی سال ۱۰۷۱ بر روم شرقی، بخشی از آناتولی را تصرف داشتند ۲۵ اکتبر سال ۱۱۴۷ با گروه آلمانی نیروهای صلیبیون وارد جنگ شدند. این نبرد در منطقه «دوری لائوم Dorylaeum (اسکی شهر امروز ترکیه = شهر کهن)» روی داد که ضمن آن از نیروی ۲۰ هزار نفری صلیبیون آلمانی تنها دو هزار تن زنده ماندند و کنراد سومConrad III فرمانده آنان ناچار شد که به گروه فرانسوی که از راهی دیگر عازم فلسطین بودند بپیوندد. گروه فرانسوی نیز موفق به انجام برنامه اش نشد و به این لحاظ، مورخان لشکرکشی دوم صلیبیون را یک شکست نوشته اند.

۱۹۱۷م:۲۵اکتبر، سالروز آغاز انقلاب سوسیالیستی روسیه به رهبری لنین معروف به انقلاب بلشویکی (توده ای) است که در ۱۹۱۷ پیروز شد ولی نظامی که برپایه ایدئولوژی آن ایجاد شده بود در آخرین روز سال ۱۹۹۱ پس از ۷۴ سال حکومت فروپاشید. در تقویم آن زمان روسیه (تقویم ژولیان)، انقلاب «هفتم نوامبر» آغاز شده بود، بنابراین «۲۵ اکتبر» طبق تقویم گریگوری است که اینک بین المللی شده و تاریخ رویدادها (کتب تاریخ) را به آن می نگارند.

انقلاب بلشویکی اکتبر در حقیقت سومین مرحله از انقلاب مردم روسیه در طول سال ۱۹۱۷ بود. انقلاب اول توسط لیبرالها، و انقلاب دوم که موفق به وادار کردن تزار نیکلای دوم به تفویض اختیارات شد در فوریه همان سال توسط چپگرایان و ناسیونالیستها انجام شده بود که «کرنسکی» را رئیس دولت موقت کرده بودند.

در انقلاب بلشویکی که ساعت ۹ و ۴۵ دقیقه شب با شلیک توپ از سوی رزمناو آیورورا به اوج شدت رسید، کمونیست ها (بلشویک ها)، سوسیالیست های انقلابی و منشویک ها (اقلیت – سوسیال دمکراتها) شرکت داشتند و انقلابیون ساعت ۲ بامداد کاخ زمستانی محل استقرار دولت را در شهر پترو گراد (سن پترزبورگ) گرفتند که از آن واحدهای قزاق و نیز واحدهای دانشجو (دانشکده افسری) دفاع می کردند. دانشجویان نظامی به کمک قزاقها فراخوانده شده بودند. در پی سقوط کاخ و دستگیر شدن بیشتر مقامات ارشد دولت، لنین پیروزی انقلاب و برکناری دولت وقت (دولت کرنسکی) را اعلام داشت و اداره امور روسیه به دست کنگره ساویت ها مرکب از ۶۴۹ کمونیست، سوسیالیست و منشویک سپرده شد. لنین تاکید داشت همه کسانی که معتقد به نوعی سوسیالیسم هستند در احراز مقامات و اداره امور مشارکت داشته باشند ولی بعدا «لئون تروتسکی» سوسیالیست های میانه رو را مشتی ورشکسته و فرصت طلب خواند و به دورانداخت و برجای کنگره ساویت های سراسر روسیه، شورای کمیسرهای مردم مرکب از نمایندگان کارگران و کشاورزان بلشویک را مستقر ساخت، پرچم دولتی با علامت داس و چکش را رسمیت بخشید و مصادره اراضی اشراف، مالکان بزرگ و حتی کولاک ها (خرده مالکین) و کارخانه ها، بانکها و کارگاهها را اعلام داشت و همین جهش که مورد نظر لنین نبود و آن را روالی منطقی نمی دانست باعث شد که سنگ اول کج گذارده شود.

"منشویکها" جامعه روسیه را برای قبول «سوسیالیسم مطلق» آماده نمی دیدند و در مرحله نخست، خواهان تعدیل ثروت و توزیع درآمدها و مخالف پاکسازی گسترده ادارات و سازمانها بودند و موافق واگذاری مقامها به افراد آزموده، نه کارگر و کشاورز و تنها به دلیل عضویت در حزب و شرکت در انقلاب. منشویک ها به رهبری ژولیوس مارتور در سال ۱۹۰۳ از بدنه حزب سوسیال دمکرات زحمتکشان روسیه که به دست رادیکالها افتاده بود جدا شدند و چون در اقلیت بودند به منشویک (به زبان روسی: اقلیت) معروف شدند. با وجود این، بموازات اکثریت (به زبان روسی: بلشویک) عمل و همراه اکثریت (سوسیالیستهای پیرو مکتب مارکس) بودند. بلشویکها از ۱۹۱۸ عنوان حزب کمونیست برخود گذاردند. لنین رهبر اکثریت (بلشویکها و بعدا کمونیستها) نیز معتقد به سیر تکامل تدریجی و پس از موفقیت هر مرحله، رفتن به مرحله دیگر سوسیالیستی کردن بود ولی به دلیل ضدیت غرب با انقلاب اکتبر و لشکرکشی انگلستان، فرانسه، آمریکا و ژاپن به روسیه و آغاز جنگ داخلی مصلحت نمی دید (و یا قادر نبود) که با کارهای افراطی تروتسکی مخالفت کند مخصوصا که تروتسکی به فرماندهی خود، ارتش سرخ را به وجود آورده بود. سه دولت انگلستان، فرانسه و آمریکا «آلمان» را حامی دگرگونی روسیه می دانستند زیرا که قبلا روسیه متحد با آنها در جنگ (جنگ جهانی اول) با آلمان، اتریش و عثمانی بود. ده روز طول کشید تا انقلاب بر مناطق اطراف پایتخت حاکم شود و ….

پیروزی انقلاب روسیه عمدتا به دلیل نارضایی مردم از فئودالیته موجود، تبعیضات، انحصارها، نابرابری های اقتصادی ــ اجتماعی، وجود فساد در دستگاههای دولتی و بوروکراسی خسته کننده آن بود.

پس از مرگ لنین، جانشینان او به تدریج از مردم جدا شدند و به تجمل گرایی و قدرت طلبی و خودخواهی روی آوردند که چاپلوسی مقامات پایین تر، دروغ و ریاکاری را به دنبال داشت. از آنجا که مقامات حزب و دولت مردمانی بی تجربه و برخاسته از میان قشر کم سواد و بی اطلاع بودند به جای ترویج سوسیالیسم از راه آموزش (مدارس و مطبوعات) و ساخت افراد مومن و وفادار به این مسلک و تفهیم منافع انسانی آن از طریق انعکاس بدی ها و نارسایی نظامهای ملل دیگر، به روشهای دیگری ازجمله خشونت و استبداد متوسل شدند و سوسیالیسم را در وضعیتی قراردادند که سرانجام به شکست کشانده شد. سوسیالیسم روسیه بر پایه عقاید مارکس و لنین بود و باید نسلهایی می ساخت که به مبانی آن با تمام وجود وفادار بمانند و یا دست کم به آسانی از آن عقب نشینی نکنند. بنابراین به باور اندیشمندان، انقلاب شوروی نخست دچار شکست فرهنگی شد و سپس اقتصادی – سیاسی و خیانت برخی از مقامات و یا شتباهات آنان. مائو که زودتر از هرکس متوجه رو به شکست فرهنگی رفتن نظام شوروی شده بود؛ درچین دست به انقلاب فرهنگی زد که دیر شده بود و عمرخودش به پایان رسید و درگذشت.

سران روسیه شوروی در دهه دوم پیروزی چون نظام خودرا شکست ناپذیر می پنداشتند، به تصور اینکه اگر امپراتوری یکپارچه روسیه را به صورت اتحادیه ای از ملیّت ها درآورند آسانتر می توانند سایر ملل را به داخل این اتحادیه بکشانند، این امپراتوری را با خطوطی که در دفاتر دربسته روی کاغذ کشیدند به کشورهای متحده متعدد تقسیم کردند و نامش را اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی گذاردند که این اتحادیه در سال ۱۹۹۱ همانند یک اطاق برفی فروپاشید و مسائل گرجستان و اوکراین و … در سال ۲۰۰۸ ریشه در همان اشتباه دارد که دردسر بزرگی برای سران فعلی مسکو شده است. فروپاشی اتحاد شوروی و استقلال اعضای آن نیز نتیجه جاه طلبی سران محلی بود که می خواستند بر اریکه قدرت بمانند و رئیس کشور باشند!. به هرحال، نفع آنی انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ روسیه برای وطن ما ــ ایران ــ این بود که لنین همه دعاوی روسیه در ایران را که طبق قراردادهای متعدد بویژه موافقتنامه آگوست سال ۱۹۰۷ سن پترزبورگ بود لغو و ابطال کرد. طبق موافقتنامه سن پترزبورگ، انگلستان و روسیه وطن مارا به مناطق نفوذ خودکشور تقسیم کرده بودند. شکست نظام حکومتی شوروی که از اول هم جوامع آن آمادگی لازم برای پیاده سوسیالیسم مطلق مخصوصا با «جهش» را نداشتند به معنای شکست اصول و فرضیه ها ی سوسیالیستی نیست. پیروان و معتقدان به این اصول که آن را راه نهایی تامین سعادت بشرمی پندارند به کوششهای خود ادامه می دهند و تلاش آنها این است که با گرفتن پند از شکست شوروی راههای تازه ای را برای تحقق سوسیالیسم بیایند. بسیاری از این معتقدان به این نتیجه رسیده اند که در هر جامعه ای با جهش نمی توان سوسیالیسم را پیاده کرد و مراحل کار باید با دقت و برنامه ریزی دقیق طی شود و کار از سوسیال دمکراسی (همان را که منشویکهای روسیه در دهه ۱۹۱۰ می گفتند) آغاز گردد و در هر جامعه بر پایه فرهنگ ملی عملی شود تا قابلیت هضم شدن داشته باشد. از گزارشهای منتشره در رسانه ها چنین بر می آید که با فروپاشی شوروی؛ در بیشتر جمهوری های سابق عضو این اتحادیه (آنها که فاقد نفت هستند) وضعیت مردم بهتر نشده و از ایجاد طبقه و تفاوت راضی نیستند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۳ آبان

۱۹۳۶م: ۲۵اکتبر ۱۹۳۶ هیتلر و موسولینی پیمان اتحاد امضاء کردند و اتحادیه محور (محور) بوجود آمد. این نام را «گیولا گومبوسGyula Gombos» نخست وزیر وقت مجارستان پیشنهاد کرده بود تا سایر کشورهای هم ـ عقیده (ناسیونالیست) بر گرد محور باهم متحد شوند. بعدا ژاپن و چند کشور دیگر ازجمله رومانی، بلغارستان، مجارستان و متحدین ژاپن و آلمان هم وارد آن شدند، حتی گروه هند آزاد به آن پیوست و پیمان آهنین نام گرفت. رضا شاه با منصوب کردن دکتر متین دفتری به نخست وزیری تصمیم به پیوستن به محور داشت ولی مردد بود که با اخطارهای لندن و مسکو رو به رو شد و ایران به اشغال نظامی درآمد. دولت عراق نیز مدتی از هواداران محور بود. اشتباه هیتلر که به شوروی حمله برد باعث شکست محور شد. مورخانی که معارضه آگوست ۲۰۰۸ روسیه با اتحادیه اروپا و «ناتو» را تفسیر کرده بودند گفته بودند که اگر این معارضه روزگاری جدی شود، اتحادیه اروپا سرنوشتی بهتر از «اتحاد محور» نخواهد داشت.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۳ آبان

۱۹۳۲م:۲۵ اکتبر سال ۱۹۳۲ موسولینی در سخنرانی خود معروف به « مهلت ۳۰ساله » گفت که برای تحقق برنامه اصلاحات آجتماعی ــ اقتصادی خود و تجدید عظمت ایتالیا که ۱۵ قرن یک ابر قدرت بزرگ بود به ۳۰ سال زمان نیاز دارد و این مدت را باید بر سرکار باقی بماند؛ زیرا بیم دارد که اگر کنار برود همه رشته ها پنبه شود. وی سپس به عقیده خود مبنی بر نقش نوابغ و نخبگان در پیشبرد یک ملت پرداخت و برای اثبات مجدد ان این بار به ذکر مثالهای متعدد از تاریخ ایران که هگل آن را کاملترین تاریخ دانسته است پرداخت وگفت:

ایران هر زمان که یک رهبر توانا و دلسوز داشته، عظمت و اقتدار هم داشته و مطالعه کارهای کوروش، داریوش، اردشیر پاپکان (ساسانی)، خسرو انوشیروان، شاه عباس و… این واقعیت، و نقش نخبگان و نوابغ را در اعتلای کشور ثابت می کند. نادر شاه ایرانی نمونه یک نابغه نظامی بود و اگر ترور نشده بود، وطن او اینک چیز دیگری بود و… من هم اگر در میان راه کنار بروم ویا به ترتیبی، پیش از سی سالی که گفته ام از صحنه خارج شوم به جایی که باید برسیم نخواهیم رسید. نادر شاه درست زمانی که باید از ان همه جنگ و نزاع که هزینه اش بر مردم عادی تحمیل شد در جهت رفاه آنان نتیجه بگیرد کشته شد و همه چیز یک شبه بر باد رفت و….

اسناد متعدد در دست است که نشان می دهد موسولینی به ایران علاقه داشت و کمک بسیار کرد تا ایران دارای یک نیروی دریایی موثر شود که بتواند انگلیسی ها را از خلیج فارس به دور اندازد. کشتی هایی را که انگلیسی ها در شهریور ۱۳۲۰ غرق و یا مصادره کردند موسولینی به ایران داده بود و افسران نیروی زمینی ایران محرمانه و به دور از چشم انگلیسی ها به ایتالیا جهت تحصیل فنون دریایی اعزام شده بودند و بعدا نیروی دریایی ایران را به وجود آوردند که انگلیسی ها را از بسیاری از پایگاههایشان در خلیج فارس از جمله« باسعیدو » بیرون راند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۳ آبان

۱۹۶۴م:اگر روزنامه های دهه ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۴ را مرور کنید پر از شرح مبارزات دکتر «کنت کائوندا» است که برای کسب استقلال وطن خود زامبیا از استعمار انگلستان تلاش می کرد. مبارزات دکتر کائوندا المثنای مبارزات گاندی در هند بود و رنگ خشونت نداشت. انگلستان زامبیا را رودزیای جنوبی می نامید. بالاخره این کشور در اکتبر ۱۹۶۴ استقلال یافت و زامبیایی ها کائوندا را پدر ملت خواندند و به سمت رئیس کشور برگزیدند و او از «صفر» شروع کرد و سازمانهای دولتی را به وجود آورد و قوانین و ضوابط را پیشنویس کرد و ….

کائوندا پس از کناررفتن از امور دولتی هم مراقب اوضاع بود تا طفلی را که به وجود آورده بود پیش از رسیدن به سن بلوغ از دست نرود و در این راستا در سال ۱۹۹۷ به رئیس جمهوری وقت هشدارداد که زیر ذره بین اوست و از دستگاه دولت بوی اختلاس به مشام می رسد که رئیس جمهوری وقت با استفاده از یک جلسه گردهمایی کائوندا را متهم به طرح توطئه کودتا کرد و به زندان افکند!.

کائوندا که انتظار این را نداشت دست به اعتصاب غذا زد، که در پی آن برخی از زامبیایی ها رئیس جمهور را تهدید کردند و زندان کائوندا به حبس خانگی تبدیل شد و پس از تغییر رئیس جمهور، دادستان تازه از کائوندا رفع اتهام کرد ولی به خاطر زندان و حبس خانگی از او عذرخواهی نشد؛ تا این که پس از گذشت هفت سال، ۲۴ اکتبر ۲۰۰۴ که رئیس جمهوری زامبیا به مناسبت چهل ساله شدن استقلال کشور از پدر ملت که ۸۰ ساله بود پوزش خواست و قول داد که تعقیب قضایی رئیس جمهوری سابق به اتهام یک میلیون دلار اختلاس را دنبال کند.

۱۹۸۳م:۲۵ اکتبر ۱۹۸۳ حمله نظامی آمریکا با ناو هواپیمابر به کشور کوچک گرانادا واقع در کارائیب، شش روز پس از کودتای نظامی این کشور و اعدام «بیشاپ» نخست وزیر و همکارانش آغاز شد و گرانادا ظرف مدتی کمتر از یک هفته به اشغال نظامی آمریکا درآمد. سبب حمله نگرانی رونالد ریگن رئیس جمهور وقت آمریکا از کمونیست شدن گرانادا بود. کودتاگران کمونیست و از هواداران فیدل کاسترو بودند. دولت کوبا در حال ساختن یک فرودگاه بین المللی بزرگ در گرانادا بود. یک موسسه آمریکایی در گرانادا مدرسه علوم پزشکی تاسیس کرده بود که محافظت از آن بهانه حمله قرارگرفت. دولت واشنگتن قبلا در زمینه حمله نظامی خود با دولتهای منطقه کارائیب که جزایر کوچکی هستند مشورت کرده بود. دولت گرانادا که عضو جامعه مشترک المنافع انگلستان بود در مورد قصد آمریکا به حمله، برای دولت لندن تلگرام فرستاده بود که بعدا نخست وزیر انگلستان گفته بود که تلگرام به علت غلط نوشتن آدرس گیرنده! بموقع به او نرسیده بود.

۲۰۰۵م:در انتخابات ۲۳ اکتبر ۲۰۰۵ کشور لهستان «لخ کازینسکی » که یک محافظه کار متعصب کاتولیک است برنده شد. لهستان تا آغاز دهه ۱۹۹۰ یک کشور کمونیستی بود. به این ترتیب، در انتخابات آن سال اروپا محافظه کاران شانس بیشتری داشتند اند. در انتخابات آلمان نیز حزب محافظه کار دمکرات مسیحی آراء بیشتری به دست آورده بود. نتیجه انتخابات لهستان همچنین لیبرالها و هواداران سیاست بازار آزاد را ناخرسند ساخته است. کاتولیکها برخلاف پروتستانها از سرمایه داری افسار گسیخته حمایت نمی کنند.

در برزیل نیز در رفراندم ۲۳ اکتبر ۲۰۰۵ شصت و چهار درصد آنان که در رای دادن شرکت کرده بودندجانب محافظه کاران را گرفتند و پیشنهاد منع حمل اسلحه را رد کردند. این پیشنهاد که از سوی لیبرالها و چپ ها حمایت می شد با ۶۴ درصد رای منفی رد شد.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۳ آبان

۲۰۰۵م:۲۵ اکتبر ۲۰۰۵ نتیجه نظر سنجی سالخوردگان بالای نود در چند کشور و ازجمله آمریکا درباره طول عمر اعلام شد. نتیجه این نظر سنجی این بوده است که بیشتر این سالخوردگان بالای ۹۰ سالگی گفته اند که زندگی در دهه نود و بعد از آن لذت بخش نیست و یک زحمت برای فرد و بستگان او و همچنین دولت است. با وجود این، همین درصد هم گفته اند که می خواهند زنده بمانند. طبق گزارش مربوط به نتایج این نظر سنجی، با کشف داروهای تازه و اعلام خواص مواد غذایی در رسانه ها، متوسط طول عمر در کشورهای پیشرفته در ده سال آینده به ۸۷ سال خواهد رسید.

۰: سال ۲۱۳۷ پیش از میلاد ماه گرفتگی روی داد و چینی ها آن را در تاریخ ثبت کردند. این نخستین بار بود که یک ماه گرفتگی ثبت شده است.

۱۶۶۲: چارلز دوم پادشاه وقت انگلستان با دریافت پول از دولت فرانسه، بندر دونکرک را که از سالها پیش در اشغال نظامی آن کشور بود تخلیه کرد.

۱۸۶۸: شهر « ادو» در ژاپن به « توکیو» تغییر نام داد.

۱۸۸۱: پابلو پیکاسو نقاش معروف اسپانیایی به دنیا آمد.

۱۹۱۱: نخستین پرواز اکتشافی (نظامی) در تاریخ انجام گرفت و ایتالیایی ها محل استقرار نیروهای طرف مقابل در لیبی را با فرستادن هواپیما کشف کردند.

۱۹۴۵: نیروهای ژاپن جزیره تایوان را پس از سالها تصرف، تخلیه کردند

۱۹۵۴: ماشین حساب (کلکولیتور) تمام ترانزیستوری ساخته شد.

۱۹۷۱: چین توده ای ۲۲ سال پس از تاسیس، بالاخره کرسی و مقام خود در سازمان ملل را به دست آورد.

۲۰۰۱: ویندوز «اکس پی» وارد بازار شد.

۲۰۰۵: از دوشنبه ۲۴ اکتبر ۲۰۰۵، سلفونهای یک کمپانی مخابرانی آمریکا با بکار بردن یک تکنولوژی تازه صاحبان خود را به ای میل هایشان دسترسی دادند که این کار در اندک مدتی جهانی شد. سلفون ها (تلفن های موبایل) قبلا مورد استفاده در عکسبرداری، فیلمبرداری دریافت خبر و …. قرار گرفته بودند.


همچنین بخوانید: باز نشر : تک فارس
در صورتی که شما نسبت به محتوای این پست، حق کپی رایت دارید اطلاع دهید