۳۳۰پیش ازمیلاد:اگر تاریخ طولانی میهن را مرور کنیم می بینیم که زمان وقوع بیشتر رویدادهای شوم، ماه میلادی اوت (دهم مرداد تا نهم شهریور) بوده است که سیاهترین آنها تصرف ایران به دست اسکندر در اوت ۳۳۰ پیش از میلاد، امضاء قرارداد تقسیم ایران میان انگلستان و روسیه در ۳۱ اوت ۱۹۰۷، امضای قرار داد وثوق الدوله با انگلستان معروف به قولنامه فروش ایران در ۹ اوت ۱۹۱۹، ورود نیروهای خارجی به ایران در ۲۵ اوت ۱۹۴۱ و سپس اشغال نظامی آن به مدت چهار سال و بالاخره براندازی حکومت منتخب مردم در ۱۹ اوت ۱۹۵۳ (۲۸ مرداد ۱۳۳۲، روزی چون امروز). براندازی ۲۸ مرداد ضربه بزرگی به دمکراسی در تاریخ ۲۶ قرنی آن نیز به حساب آمده است.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۸ مرداد

۱۳۵۷ش: ۲۸امرداد ۱۳۵۷ (در آن سال مصادف با ۱۹ اوت ۱۹۷۸)، در ساعات شب سینما رکس شهر آبادان آتش گرفت و بیش از نیمی از تماشاگران فیلم (طبق گزارشهای روز بعد مطبوعات تهران ۴۰۰ تا ۶۰۰تن) کشته شدند. در لحظه وقوع حریق که "عمدی" تشخیص داده شد و بعدا یک توطئه معرفی گردید، بیش از هفتصد تن در حال تماشای فیلم سینمایی بودند. علت سنگین بودند تلفات، قفل بودن درهای خروجی اعلام شده بود. هنوز جزئیات عمل و عامل یا عاملین این حریق که باعث تسریع در تغییر مقامهای بالای دولتی، تشدید انقلاب و تضعیف هرچه بیشتر نظام وقت و قطع اجرای طرحهای تازه شاه برای حفظ نظام سلطنتی شد به درستی روشن و اعلام نشده است. یک هفته پس از این حادثه که ایرانیان را سخت متاثر ساخته بود نخست وزیر وقت تغییر کرد و ….

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۸ مرداد

۲۰۰۳م:پروفسور جان هیگام استاد تاریخ دانشگاههای معروف جانزهاپکینز ، کالیفرنیا ، کلمبیا ، راتگرز و میشیگان و مولف دهها کتاب و صدها رساله و مقاله هفدهم اوت ۲۰۰۳ در ۸۲ سالگی در گذشت. مورخان وی را «جنرالیست» یعنی مسلط بر انواع تواریخ می دانند ولی خودش نوشته است که در تاریخ فرهنگها و مهاجرتها «مختصر اطلاعاتی!!» دارد. وی در طول ۵۵ سال تدریس و تالیف تاریخ و سردبیری یک مجله در ارتباط با تاریخ و فرهنگ همواره تلاش کرده بود که به تنش میان تاریخنگاری آکادمیک ( نگارش تاریخ با ذکر مآخذ و فوت نوت های فراوان و…) و تاریخنگاری «توده فهم» که ناراتیو و عکس و مثال است و در آن به جالب بودن قضایا و روانی قلم توجه بیشتری می شود پایان دهد و میان دو دسته تاریخنگار سازش بر قرار سازد . برای این منظور وی یک کتاب روش تاریخنگاری تالیف کرده که با کتب مشابه بکلی فرق دارد و در آن تاکید کرده است : از آنجا که تدریس و تالیف تاریخ عامل روشنگری و تحکیم میهندوستی و مردمدوستی است ، هرچه که تاریخنگاران غیر آکادمیک زیاد شوند رشد فکری و معلومات عمومی مردم بیشتر خواهد شد.

وی که در دوران جنگ جهانی دوم مورخ ارتش آمریکا بود در کتاب « یگانگی و بیگانگی » خود به برخوردهای فرهنگی در جامعه آمریکا که یک جامعه مهاجری است اشاره کرده و راههای سازش این فرهنگها را نشان داده است.این استاد در تالیف سال ۱۹۵۵ خود فرد و فرهنگش با هم مهاجرت می کنند نوشته است که هنوز ( در آن سال ) انگلوساکسونهای متولد آمریکا مهاجران تازه ( غیر آنگلوساکسون ) را به آسانی تحمل نمی کنند.

او تاریخنگاری را یک حرفه جدا از حرفه های دیگر خوانده و نوشته است که مورخ باید شرایط قاضی و روزنامه نگار ـ هر دو را ـ حائز باشد که موارد عمده آن بیطرفی ، صداقت ، بی اعتنایی به پول بیش از نیاز و تطمیع نشدن است.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۸ مرداد

۱۳۳۲ش:امروز زادروز محمد عطریانفر مدیر و سردبیر پیشین روزنامه همشهری، رئیس سابق شورای سردبیری روزنامه شرق و راه انداز روزنامه کارگزاران و سردبیرکل روزنامه «هم میهن» است که ۲۸ امرداد ۱۳۳۲ در اصفهان پا به عرصه وجود گذارده است. وی که فعالیتهای انقلابی را از زمان دانشجویی در دوران نظام سابق آغاز کرده است یکی از فعالان بنام در انقلاب سال ۱۳۵۷ و وفاداران به آرمانهای این انقلاب بشمار می رود. عطریانفر با این که از بهترین فارغ التحصیلان رشته مهندسی بود، پس از انقلاب وارد دنیای روزنامه نگاری شد که از جوانی به آن کشش و علاقه زایدالوصف داشت. وی با کار کردن در کیهان بعد از انقلاب (دوران مدیریت خاتمی بر این روزنامه)، نشریات دیگر و سازمان رادیو تلویزیون مهارت ژورنالیستیک لازم را به دست آورد. همین علاقه، کشش و مهارت بود که روزنامه همشهری را در صدر روزنامه های ایران قرار داد. وی از آغاز سال ۱۳۷۲ تا تابستان ۱۳۸۳ سردبیرکل و مدتی نیز مدیر همشهری بود و از بامداد تا نیمه شب در آنجا کار کرد و همه علاقه و مهارت خود را بکار برد تا روزنامه ای را که متعلق به شهرداری است به سطحی از تیراژ برساند که در صدر همه قرار گیرد و از لحاظ مالی خودکفا باشد. او مشکل کار را می دانست، مشکلی که مردم ذاتا دوست ندارند روزنامه متعلق به دولت و یا یک سازمان عمومی را بخرند، مخصوصا که میانه مردم ـ صرف نظر از کدام کشور ـ به دلیل ارتباط زیاد، با شهرداری ها خوب نبوده است. ولی، عطریانفر موفق شد از این سد عبور کند. او ستونها، عناوین و مطالب تازه ای را وارد «همشهری» کرد که قبلا در مطبوعات ایران سابقه نداشت و برای انجام کار، از مهارت چندین روزنامه نگار قدیمی (که بعد از انقلاب خانه نشین شده بودند) استفاده کرد. برای این که همشهری از نظر حرفه روزنامه نگاری نقص نداشته باشد، دو روزنامه نگار بسیار ماهر و قدیمی را مامور بازبینی پس از چاپ و یافتن ایرادها با هدف اصلاح کار و جلوگیری از تکرار کرده بود. ایرادهای وارده که بعدا با پی نوشت به دبیران و خبرنگاران ابلاغ می شد مطلقا نباید تکرار می شد و تکرار اشتباه قابل تحمل نبود. تلاش دفتر عطریانفر این بود که تحریریه روزنامه، این دو روزنامه نگار را نشاسد. این ابتکار، قبلا در ایران سابقه نداشت. از ابتکارهای دیگر وی که برای همشهری مخاطب فراوان به دست آورد؛ در آغاز کار، انتشار پاورقی در صفحه ششم بود، و دهها ابتکار دیگر. او بود که طلسم طولانی را شکست و در امرداد ۱۳۷۲ اجازه داد که در دو شماره (به مناسبت چهلمین سالگرد وقوع رویداد براندازی ۲۸ امرداد) مطلب مربوط با عکس دکتر مصدق چاپ شود و از آن پس «مصدق نویسی» در مطبوعات ایران به صورت امری عادی درآمد. نیازمندی های همشهری که اینک (پس از عطریانفر) مانع پایین رفتن تیراژ این روزنامه دولتی شده است یکی دیگر از ابتکارهای عطریانفر است که به ضمیمه همشهری (به صورت پری پرینت) توزیع می شود. اندیشه و طرح خرید یک چاپخانه برای همشهری نیز مربوط به زمان عطریانفر بوده که تحقق یافته است.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۸ مرداد

۱۴م:اکتاویان (گایوس اکتاویوس تورینوسGaius Octavius Thurinus) امپراتور روم که در سالهای آخر حکومت خود ملقب به اوگوستوس شده بود و ارتش او در سال ۳۶ پیش از میلاد از ایران شکستی سخت خورده بود ۱۹ اوت سال ۱۴ میلادی درگذشت. وی در جنگ اکتیوم در سال ۳۰ پیش از میلاد بر رقیب خود مارکوس آنتونیوس پیروز شده بود که در پی این پیروزی مارکوس و همسرش کلئوپاترا یکی پس از دیگری خودکشی کردند. اکتاویان با این که تشنه قدرت مطلق بود تلاش می کرد تا ظاهر جمهوریت را در روم حفظ کند و انتخابی باشد. او درسال ۲۷ پیش از میلاد و در روز گشایش دوره تازه سنای روم کنار گیری خودرا از این سمت تسلیم کرده بود که سنا در همان جلسه با دادن رای اعتماد اورا در سمت امپراتور تثبیت کرد. اکتاویان در سال ۲۰ پیش از میلاد به جای جنگی دیگر با دولت وقت ایران وارد مذاکره شد تا پرچمها، نشانهای نظامی و علائم ویژه ای را که رومیها در سه جنگ پیش از آن ازدست داده بودند پس بگیرد که به این هدف رسید. اکتاویان ۸۲ سال عمر کرد. اصطلاح جنگ الفاظ (The War of Words) از زمان اوست که مدتها با رقیب خود مارکوس آنتونیوس دعوای شفاهی داشت و هریک دیگری را متهم می کرد و این اتهامات شامل گذشته و افشاء اشتباهات دوران جوانی هم شده بود.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۸ مرداد

۱۸۱۲م:۱۹ نوامبر سال۱۸۱۲ توپدار کانستیتوشن USS Constitution متعلق به دولت نوبنیاد ایالات متحده آمریکا در نزدیکی آبهای کانادا کشتی نظامی انگلیسی «گوری یر Guerriere» از نوع فری گیت را در هم کوبید و از صحنه نبرد خارج ساخت. این کشتی دوهزار و دویست تنی ۷۱ متری مجهز به ۴۴ توپ و ۴۵۰ ملوان ساخت نوامبر سال ۱۷۹۷ سپس به تنهایی جمعا به شش کشتی دیگر انگلیسی آسیب رساند و دولت ایالات متحده را دلگرم به ساختن شش توپدار دیگر از این نوع کرد.

کانستیتوشن همان ناوی است که در مدیترانه دزدان دریائی را شکست داد و پیمان دریایی با لیبی (ترابلس) در عرشه آن امضاء شد. این کشتی در منطقه کارائیب کشتی های فرانسوی را هم که مزاحم بازرگانان آمریکایی بودند متواری ساخته بود. بنابراین کانستیتوشن نخستین ناو جنگی ایالات متحده است که درخارج از آبهای این کشور وارد عملیات نظامی شده است.

با این سوابق میهنی، مردم آمریکا در نیمه قرن نوزده مانع اوراق کردن آن شدند و این کشتی تا به امروز باقی مانده، پایگاهش در ماساچوست است و همانند اواخر قرن ۱۸ قادر به بحر پیمایی است. کانستیتوشن در سال ۱۹۹۷ با پیمودن یک مسافت رفت و برگشت هزار مایلی از بزرگترین پایگاه دریایی امریکا در نورفک ویرجینیا بازدید کرد. کانستیتوشن تنها کشتی جنگی قابل استفاده جهان است که در قرن ۱۸ ساخته شده و آن همه جنگ و گریز داشته است.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۸ مرداد

۱۹۶۱م:جومو کنیاتا Jomo Kenyatta در این روز از ماه اوت سال ۱۹۶۱ از زندان انگلستان آزاد شد. وی ۹ سال از عمر خود را در زندان دولت لندن سپری کرده بود. کنیاتا رهبری جنبش استقلال طلبان کنیائی معروف به «مائو ـ مائو» را بر عهده داشت که بارها از سوی عوامل انگلستان سرکوب شده بودند. دستگاههای تبلیغاتی انگلستان که کنیا Kenya را در استعمار داشت به منظور خنثی کردن اعتراضهای جهانی به سرکوب خشونت آمیز «مائو ـ مائو» ها، آنان را آدمخوار معرف می کردند، به همان گونه که بلژیکی ها مردم کنگو – مستعمره خود را آدمخوار نشان می دادند، تا سایر ملل که اطلاع درستی از آفریقا نداشتند قبول کنند که آدمخواران وحشی هستند و سزاوار سرکوب شدن. به علاوه، شایستکی استقلال و آزادی و مالکیت بر ثروت ملی خود را ندارند.

دولت انگلستان بعدا کنیاتا را متمایل به کمونیسم اعلام کرد که این برگ هم برنده نبود و اوایل اوت ۱۹۶۱ که هنوز کنیاتا در زندان بود، ناسیونالیستهای کنیا (Kenyans) او را به عنوان نخست وزیر کنیا ـ پس از کسب استقلال ـ انتخاب و معرفی کردند و دولت انگلستان، دیگر راهی جز آزاد کردن او نداشت. کنیاتا که درباره میهن خود و مبارزات ضد استعماری سیاهپوستان هشت کتاب تالیف کرده است در سال ۱۹۶۴ هنگامی که هنوز نخست وزیر بود به ریاست جمهوری کنیا انتخاب شد و این سمت را تا ۲۲ اوت ۱۹ ۷۸ که فوت شد برعهده داشت. پدر "باراک اوباما" نامزد حزب دمکرات آمریکا در انتخابات نوامبر ۲۰۰۸ این کشور یک کنیایی است.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۸ مرداد

۱۰۹۹: صلیبیون در جنگ اشکلون ( فلسطین ) بر نیروهای اعزامی مصرپیروز شدند. این پیروزی یک ماه پس از افتادن بیت المقدس

( اورشلیم ) به دست صلیبیون صورت گرفت. نیروهای مصری برای بیرون راندن صلیبیون وارد فلسطین شده بودند که در اشکلون شکست خوردند.

۱۹۵۹: ساختمان تازه آرامگاه فردوسی در خراسان گشایش یافت.

۱۹۵۹: پیمان نظامی بغداد به پیمان مرکزی (سنتو) تغییر نام داد.

۱۹۸۱: دو جت اف – ۱۴ آمریکایی در یک زد و خورد هوایی دو جت سوخوی – ۲۲ نیروی هوایی لیبی را سرنگون کردند .با این رویداد مقامات مربوط شوروی متوجه ضعف تکنولوژی هوایی خود شدند و دچار یاس گردیدند و ….

۱۹۹۱: کودتا بر ضد گورباچف که با کارها و سیاستهای خود شوروی را در آستانه فروپاشی قرار داده بود وارد دومین روز خود شد ولی از همان نخستین روز پیدا بود که فاقد اصالت است و پس از چند روز هم پایان یافت و تنها نتیجه آن تسریع فروپاشی اتحاد شوروی بود. هنوز ماهیت این رویداد – بمانند سایر تحولات دهه های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ شوروی و پس از آن روسیه – از پرده ابهام خارج نشده است و درباره آن تردیدهای بسیار وجود دارد.

۲۰۰۳: مهندس آلن لاتهام که دستگاه گریز از مرکز ویژه جدا سازی اجزا ء خون از قبیل گلبول قرمز ، گلبول سفید ، پلاسما و… را اختراع کرد که خدمت بزرگی به خلق بود در ۹۵ سالگی در گذشت.


همچنین بخوانید: باز نشر : تک فارس
در صورتی که شما نسبت به محتوای این پست، حق کپی رایت دارید اطلاع دهید