۱۸۷۲م:زبانشناسان و ادیبان اروپایی در پایان نشست سه روزه خود در شهر برلین که در نیمه سپتامبر ۱۸۷۲ برگزار شده بود، زبان پارسی را در ردیف زبانهای یونانی، لاتین و سانسکریت، یکی از چهار زبان کلاسیک اعلام کردند. در این اجلاس، زبانهای هند ـ اروپایی مورد بررسی قرار گرفته بود. این نشست، زبان پارسی را از لحاظ کلاسیک بودن، زبان شماره ۲ (پس از زبان یونانی) قرار داد. زبان پارسی از این لحاظ یک قرن از لاتین و ۱۲ قرن از زبان انگلیسی جلوتر است. در همین اجلاس، زبان اوستایی شاخه بدون متکلم زبان پارسی اعلام شد و گفته شد که ریشه اوستایی از خراسان شرقی (بخش شمالی افغانستان امروز، تاجیکستان و فرارود) بوده و بنابراین، به احتمال زیاد زرتشت در این منطقه به دنیا آمده و از آنجا به آذربایجان رفته است. در تعریف، زبانی را کلاسیک گویند که اولا باستانی باشد، ثانیا ادبیات غنی داشته باشد و ثالثا در آخرین هزاره عمر خود، تغییراتی اندک کرده باشد. بنابراین، قضاوت بر پایه ادبیات زبان و درصد تغییران آن در هزار سال پیش از زمان به قضاوت نشستن است. هیچ زبانی در طول زمان مصون از تغییر نبوده است ولی هرچه که این تغییرات کمتر باشد، آن زبان کلاسیک تر است و استحکام بیشتری دارد. زبان ایرانیان و پارسی زبان اینک همان است که فردوسی و حافظ به آن شعر گفته اند؛ همان واژه ها، عبارات و دستور زبان. در اجلاس برلین، زبانشناسان و ادیبان پذیرفتند که ادبیات فارسی در قرون وسطی در صدر ادبیات سایر ملل قرار داشته و ایران در آن قرون بیش از هر ملت دیگر شاعر، نویسنده و اندیشمند (حکیم = فیلسوف) به وجود آورده که سخنان و افکارشان تا ابدیت شنیدنی و پندآموز است.

۱۹۴۱م:۱۷سپتامبر ۱۹۴۱ (۲۶ شهریور ۱۳۲۰) محمدرضا پهلوی در جلسه فوق العاده مجلس به رعایت کامل قانون اساسی سوگند خورد و شاه شد و قول داد که اگر درگذشته اشتباهی صورت گرفته جبران کند.

۲۴ ساعت پس از خروج رضا شاه از تهران، در گوشه و کنار شنیده می شد که وی آزاد نیست. گرچه آزادانه حرکت می کند، ولی عملا زندانی دولت انگلستان است و هر کجا که این دولت بخواهد او را خواهد برد و تحت مراقبت قرار خواهد داد و به احتمال زیاد از ایران تبعید و به یک مستعمره دور افتاده انگلستان فرستاده خواهد شد.

در همین روز سرلشکر احمد نخجوان که پس از مرخص کردن سربازان پادگانها و بی دفاع کردن کشور از دست رضا شاه کتک خورده بود، خلع درجه و زندانی شده بود آزاد شد و ضمن تجلیل از او!! پنج روز بعد دوباره وزیر جنگ شد!. سرتیپ علی ریاضی هم که به همان دلیل زندانی شده بود آزاد گردید.

در همین روز نیروهای شوروی و انگلستان به عنوان فاتح ایران وارد تهران شدند و این شهر را به اشغال خود درآوردند و فرار اتباع آلمان و ایتالیا از ایران تسریع شد. محبوسین زندان قصر که از اشغال تهران آگاه شده بودند قصد فرار داشتند که به سوی آنان تیر اندازی شد . باوجود این ، بعداز ظهر این روز دستور آزادی زندانیان ـ سیاسی و عادی ـ صادر گردید. اشغال نظامی تهران بر دامنه احتکار و به سبب آن گرانی اجناس مورد نیاز از جمله نان افزوده شد و گزارشهای متعدد در زمینه ناامن شدن راهها و راهزنی انتشار یافت و برنگرانی مردم افزود. مردم عادى تا مدتها از رفتن رضا شاه ناخرسند بودند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۶ شهریور

۱۳۳۲ش:با این که دکتر مصدق از بیست و نهم مرداد ۱۳۳۲ زندانی شده بود، در این روز – ۲۶ شهریور – قرار بازداشت وی از سوی یک بازپرس نظامی به اتهام ضدیت با شاه و قصد برانداختن سلطنت صادر شد و همان روز مورد تائید دادستان ارتش قرار گرفت.

قرار بازداشت پس ازنخستین جلسه بازپرسی از دکتر مصدق که ۲۹ روز پس از زندانی شدنش انجام شد صادر گردید.

وی به بازپرس که طبق فرم چاپی بازجویی شغلش را پرسیده بود، خود را نخست وزیر منتخب، و قانونی ایران معرفی کرده بود و دستگیر کنندگانش را کودتاگران و عمال اجانب خوانده بود. تا این زمان بسیاری از همکاران دکتر مصدق دستگیر و زندانی شده بودند. اسنادی که بعدا انتشار یافت نشان داده است که انگلستان اصرار بر مجازات دکتر مصدق داشت که دست آن دولت را پس از ۱۳ دهه از ایران کوتاه کرده بود.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۶ شهریور

۱۹۵۳م:۱۷سپتامبر ۱۹۵۳ (۲۶ شهریور ۱۳۳۲) دولت کودتا (ژنرال زاهدی) پس از این احساس کرد تثبیت شده است به فرمانداری های نظامی کشور چراغ سبز داد تا هر کس را که بخواهند بازداشت کنند و همان روز حسن صدر، سرلشکر مهنا و سرتیپ مدبر و … به اتهام وفاداری به دکتر مصدق و هزاران تن دیگر از جمله دهها دختر ۱۲ تا ۱۴ ساله (!) و هفت ارمنی ایرانی به اتهام ضدیت با سلطنت زندانی شدند. بسیاری از این دستگیری ها خودسرانه، دلبخواهی و بر پایه کینه و عداوت خصوصی و به منظور تسویه حساب های شخصی صورت می گرفت. برای مثال: ماموران در معابر و اماکن عمومی هر جوانی را که سبیل پرپشت (اصطلاحا، استالینی!) داشت به اتهام کمونیست بودن می گرفتند و بعدا از او می خواستند ثابت کند که کمونیست نیست!. روزنامه های باقیمانده زیر سانسور شدید قرار گرفته بودند. دستگیری های انبوه و بی حساب، تهران و شهرهایی چون اصفهان را که شهرت هواداری از مصدق داشت در وحشت فرو برده بود.

۱۷۹۴م:مارکیز دو کندورسه Marquis de Condorcet فیلسوف و ریاضیدان عصر روشنگری فرانسه ۱۷ سپتامبر سال ۱۷۹۴ فوت شد. وی تنها اندیشمند دوران روشنگری بود که در جریان انقلاب فرانسه زنده بود. او از معاشران ولتر، تورگو و دیدرو بود که بیش از ۵۰ کتاب و رساله از خود برجای گذارده است. کندورسه نخستین اندیشمندی بود که موضوع سوسیو – اکونومیک را مطرح ساخت. به دلیل اطلاعات ریاضی اش از "فلاسفه رشنالیسم" بشمار می رود یعنی نقطه مقابل فلاسفه انگلیسی که تجربه را پایه کار به حساب می آورند. وی به دلیل تبحر در ریاضیات، از قواعد حساب فاضله "در مبحث احتمالات" در پیش بینی پدیده های اجتماعی و اقتصادی استفاده کرده است.

کندورسه با روسو اختلاف نظر داشت زیرا به دلیل (Reason)، نه اراده (Will) معتقد بود و می گفت که اکثریت اگر دلیل نداشته باشد شکست می خورد.

کندورسه عقیده داشت که انسان رو به کمال است و اگر در جوامعی، انسان به سوی کمال پیشرفت نداشته باشد عیب از جامعه است که رشد اجتماعی را مانع می شود، نه از فرد.

کندورسه در انقلاب فرانسه نقش کلیدی داشت و از هوادران ژیرندن ها (گروه میانه رو و معتدل) بود . وی به انقلاب فرانسه به این جهت امید بسته بود که باعث تجدید ساختار جامعه می شد، ولی با پاره ای از کارهای توام با خشونت انقلابیون از جمله اعدام مخالف بود. او حتی رای به اعدام لوئی ۱۶ نداد. مخالفت کندورسه با خشونت های انقلابیون سبب شد که مورد سوء ظن واقع شود و اجبارا فرار کند. کندورسه در مخفی گاه چند کتاب و رساله نوشت از جمله رساله ای تحت عنوان پیشرفت روانی انسان.

وی سرانجام در سال۱۷۹۴ دستگیر شد و در بازداشتگاه درگذشت. پاره ای نوشته اند که خودکشی کرد و به گمان عده ای هم، افراطیون انقلاب او را در زندان کشتند. به هرحال، مرگ او یکی از عوامل پایان یافتن انقلاب فرانسه بشمار آورده شده است.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۶ شهریور

۱۹۹۴م:«کارل پاپر» فیلسوف و نویسنده انگلیسی که بر ضد فرضیه های ریلیتیویسم، کانونشنالیسم و سپتیسیزم بود ۱۷ سپتامبر ۱۹۹۴ در ۹۲ سالگی در گذشت. وی در زمینه های علمی، اجتماعی و سیاسی نظر فلسفی داده است. پاپر که از فلاسفه بزرگ قرن ۲۰ بشمار می آید از مدافعان «جامعه باز و بر ضد هرگونه حکومت مطلقه بود. او همچنین خواهان استفاده از نظر روشنفکران برای قانون نویسی و اداره امور جوامع بشری بود.

پاپر در رساله ای نوشته است: به همان گونه که می شود با قوانین ریاضی و علوم دیگر؛ مثلا زمان ماه و یا خورشید گرفتگی را به دست آورد، با بررسی رویدادها در طول تاریخ هم می شود قانون و قاعده های تاریخ را به دست آورد و با کمک آنها از جنگ و شورش و … جلوگیری کرد. وی با بیان این عقیده، وی این فرضیه را که «پیش بینی رویدادهای آینده» کار مورخ نیست رد کرده است. وی در همین رساله نوشته است تا فردی گذشته را به خوبی نداند (تاریخ نخوانده باشد) نمی تواند یک مدیر و زمامدار موفق باشد (ایرادی را که تفسیرنگاران به جورج بوش وارد می سازند). پاپر نوشته است: پیش از تهیه یک طرح تازه و تدوین یک قانون و ضابطه باید سوابق کار و تجربه گذشتگان در آن باره دقیقا مطالعه شود تا اشتباهات تکرار نشود و جبران یک اشتباه از این دست (وضع قانون و تهیه طرح) اگر محال نباشد، بسیار دشوار است، همانند کسی که بخواهد اواخر عمر اشتباهات ایام جوانی اش را جبران کند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۶ شهریور

۲۰۰۳م:روزنامه پرتیراژ آمریکایی «میامی هرالد» ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۳ به مناسبت یکصدمین سالروز انتشار خود فرمت صفحه اولش را تغییر داد. این روزنامه اعلام داشته است: چون افراد زیر ۵۰ سالگی، دیگر مانند گذشته حوصله ورق زدن روزنامه ها را ندارند از این پس خلاصه همه مطالبش را در جای ویژه ای در صفحه اول قرار می دهد تا این دسته از خوانندگان بدانند که مطلب مورد نظرشان در کدام صفحه چاپ شده و مستقیما سراغ آن صفحه بروند.

۱۹۰۸م:۱۷ سپتامبر سال ۱۹۰۸ جهان با نخستین سانحه هواپیما رو به رو شد. در این روز که از عمر هوانوردی (باهواپیما، نه بالن) چندی بیش نمی گذشت یک هواپیما در آسمان آمریکا سرنگون شد و یک افسر آمریکایی به نام ستوان توماس سلفریج SelFridge جان سپرد. خلبانی این هواپیما را "اورویل رایت" برعهده داشت که مجروح شده بود. سانحه در آسمان "فورت مایر" در منطقه آرلینگتون (حاشیه شهر واشنگتن) روی داد.

سه سال بعد در همین روز (سال ۱۹۱۱ ) نخستین پرواز میان شرق و غرب ایالات متحده به انجام رسید و هواپیمایی که از نیویورک به پرواز در آمده بود ۸۲ ساعت و ۴ دقیقه بعد در پاسادنای کالیفرنیا بر زمین نشست. در حال حاضر هواپیماهای بازرگانی این مسافت را در پنج ساعت طی می کنند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۶ شهریور

۱۹۴۸م:کنت فولک برنادوت Bernadotte میانجی سازمان ملل در حل مسئله اعراب و اسرائیل ۱۷ سپتامبر سال ۱۹۴۸هنگامی که با خودرو از یک منطقه اسرائیلی در فلسطین می گذشت هدف تیراندازی یک اسرائیلی افراطی قرارگرفت و کشته شد. در این تیراندازی یک سرهنگ فرانسوی ناظر بر آتش بس نیز جان سپرد. برنادوت در آخرین گزارش خود به دبیر کل سازمان ملل یادآور شده بود که اعرابی که از خانه های خود اخراج و آواره شده اند باید بازگردند و در ترتیبات بعدی، اورشلیم (بیت المقدس) باید وضعیت ویژه داشته باشد. وی خط مرزی تازه ای میان اعراب و اسرائیل ارائه داده بود.

برتادوت دیپلمات سوئدی که یک امیرزاده این کشور بود قبلا موفق شده بود که موافقت اعراب و اسرائیلی ها را به چهار هفته آتش بس به دست آورد و اتحادیه تازه تاسیس عرب را آرام سازد اما هیچیک از طرفین با طرحهای او موافقت نداشتند. برنادوت درهمان زمان پیش بینی کرده بود که اگر راه حل فوری برای مسئله فلسطین یافت نشود این مسئله دهها سال ادامه خواهد یافت، باعث خونریزی فراوان خواهد شد و قدرتهای رقیب از آن به سود خود سوء استفاده خواهند کرد و صلح جهانی در مخاطره خواهد بود.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۶ شهریور

۱۹۶۱م:«عدنان مندرسMenderes, Adanan» که ده سال نخست وزیر ترکیه بود و دولت او در یک کودتای نظامی سرنگون شده بود بامداد ۱۷ سپتامبر ۱۹۶۱ به جرم فساد اداری، سوء مدیریت و بی اعتنایی به منافع ترکیه اعدام شد. ترکیه شاید تنها کشور جهان باشد که ارتش به عنوان ضامن رعایت اصول قانون اساسی تعیین شده است یعنی در شرایطی حق کودتا کردن دارد. در زمان حکومت برژنف، به او پیشنهاد شده بود که با اصلاح قانون اساسی شوروی، ارتش را پاسدار این قانون و جلوگیری از هرگونه انحراف قرار دهد که گوش نکرد و اتحاد شوروی به تصمیم تنها ۳ نفر فروپاشید!.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۶ شهریور

۱۹۷۰م:در چنین روزی در سال ۱۹۷۰ ملک حسین پادشاه اردن قلع و قمع مبارزان فلسطینی را در این کشور آغاز کرد و ظرف ۹ روز شمار زیادی از آنان را کشت. قبلا فلسطینی ها چند هواپیمای مسافر غرب را ربوده و در زمینی باز در اردن فرود آورده و پس از پیاده کرده ۳۰۰ مسافرشان، هواپیماهارا آتش زده بودند. در پی این رویداد، ملک حسین به واشنگتن رفت و پس از اطمینان از حمایت نظامی آمریکا در صورت لزوم، قلع و قمع مبارزان فلسطینی و اخراج آنان را از اردن آغاز کرد. بیشتر جمعیت اردن را فلسطینی ها تشکیل می دهند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۶ شهریور

۲۰۰۳م:دولت آمریکا ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۳ قطعنامه شورای امنیت که در آن اسرائیل از تهدید عرفات به اخراج و … منع شده بود «وتو» کرد. این قطعنامه با ۱۱ رای تصویب شده بود. دولتهای انگلستان، بلغارستان و آلمان در رای گیری شرکت نکرده بودند. دولتهای عربی بانی و حامی این قطعنامه بودند. دولت آلمان با توجه به رابطه سوء آلمان نازی با یهودیان سعی می کند کاری نکند باعث رنجش این قوم شود.

۲۰۰۵م:هوگو چاوز رئیس جمهوری ونزوئلا و صاحب فرضیه سوسیالیسم قرن ۲۱ پانزدهم سپتامبر ۲۰۰۵ در نطق خود در اجتماع سران کشورها در مقر سازمان ملل که به مناسبت شصتمین سال تاسیس این سازمان در نیویورک گرد آمده بودند، شدیدترین نطق را بر ضد دولت جورج بوش ایراد کرد. وی در این نطق گفت: بوش که بدون اجازه سازمان ملل و برغم مخالفت این سازمان به عراق لشکر کشید و این کشور را اشغال نظامی کرد و به این روز افکند نباید دیگران را از این سازمان بترساند. جنگ عراق نشان داد که آمریکا برای سازمان ملل ارزش قائل نیست و تنها می خواهد از آن استفاده ابزاری کند. چرا آمریکا، پس از آن که اسلحه کشتار جمعی در عراق نیافت آنجا را ترک نکرد؟. بهانه لشکر کشی به عراق، وجود اسلحه کشتار جمعی در این کشور بود که قبلا هم گفته شده بود چنین چیزی وجود ندارد.

وی سپس پیشنهاد کرد که مقر سازمان ملل به یک کشور در حال توسعه و به یک شهر و یا بندر آزاد منتقل شود، و گفت که مقر سازمان ملل باید در جایی باشد که همگان بدون رو به رو شدن با این همه تشریفات و بازرسی و اعمال سیاست و تبعیض بتوانند به آن دسترسی داشته باشند و نگران ویزا و از این قبیل موانع نباشند.

وقتی که برای چاوز چپگرا یادداشت ارسال شد که زمان، برای نطق او که پنج دقیقه تعیین شده است به پایان رسیده، یادداشت را به گوشه ای افکند و گفت: چرا به جورج بوش ۲۰ دقیقه وقت داده شد و به سران دیگر از جمله من فقط پنج دقیقه! و به نطق بدون نوشته خود ادامه داد.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۶ شهریور

۲۰۰۵م:بانو فرانسس نیوتن که ۱۸ سال پیش شوهر و دو فرزند فرزند خود را با شلیک گلوله کشته بود ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۵ در زندان تکزاس آمریکا با تزریق زهر اعدام شد. وی حاضر نشد به عنوان آخرین مطلب، حرفی بزند. فرانسس سومین زنی است که در ایالت تکزاس، پس از سال ۱۹۷۶ و از سرگیری مجازات مرگ در آمریکا، اعدام می شود. در ۹ ماه اول سال ۲۰۰۵ ، ۱۳ تن در ایالت تکراس اعدام شده بودند. فرانسس ۴۰ ساله بود.

پدر، مادر و خواهر گریان فرانسس از جمله کسانی بودند که آخرین لحظه حیات این موجود را نظاره می کردند. فرانسس نیز آخرین نگاه خود را به سوی آنان افکند. در خارج از زندان محل اعدام، دهها تن بر ضد مجازات اعدام تظاهرات می کردند. «جان لا گراپ» وکیل قضایی بانو فرانسس گفت که او قربانی نقص قانون شد که اجازه نداد پرونده اش در دیوان عالی ایالات متحده مطرح شود. لاگراپ همچنین به ضعف آیین دادرسی در ایالت تکزاس و مراحل دادرسی اعتراض کرد و خواهان اصلاح آن شد.

لا گراپ گفت که اعدام، ۱۸ سال پس از وقوع جنایت، خود یک مسئله است که افکار عمومی نمی تواند تحمل کند. این قبیل اعدام، باعث تنبه دیگران نمی شود که مقصود اصلی از مجازات کردن مجرمان است.

وکیل قضایی بانو فرانسس در طول ۱۸ سال رسیدگی قضایی کوشیده بود که ثابت کند که قتلها با گلوله تپانچه فرانسیس صورت نگرفته بود. قتلها در هفتم آوریل ۱۹۸۷ در یک آپارتمان در شهر هیوستن انجام شده بود. فرانسس قضیه را به پلیس خبر داده بود و گفته بود که با یکی از بستگانش در خارج از خانه بود که پس از بازگشت به آپارتمان با او، با اجساد رو به رو شد. پلیس پس از به دست آوردن یک تپانچه متعلق به فرانسس در خانه، به وی ظنین شد و فرانسس هنگامی متهم شد که شرکت بیمه عمر به پلیس خبر داد که وی چند روز پیش از وقوع قتل، شرایط قرارداد بیمه عمر خانواده اش را تغییر داده بود و خودش را دریافتگر مبلغ بیمه عمر خانواده کرده بود که فرانسس گفت که تغییر شرایط امری عادی بود و نقشه ای در کار نبود. فرزندان او یک پسر ۷ ساله و یک دختر ۲۱ ماهه بودند.

اعدام فرانسس همزمان با درگذشت یک روزنامه نگار بود که دهها سال با مجازات اعدام مخالفت کرده بود.

۱۹۸۰: آناستازیوساموزا دیکتاتور نیکاراگوئه که از کشور خود فرار کرده بود در شهر آسانسیون در پاراگوئه ترور شد.

۱۸۷۷: هنری فاکس تالبوت Talbot یکی از پیشتازان حرفه عکاسی که انگلیسی بود درگذشت. فرانسه پایه گذار حرفه عکاسی اعلام شده است.

۲۰۰۳: دولت آمریکا یک کمپانی روسیه (تولا…) را متهم به همکاری با ایران در طرح گلوله لیزری هدایت شونده برای توپ کرد و در فهرست شرکتهای ممنوع المعامله خود قرارداد.

۲۰۰۳: رامسفلد وزیر دفاع وقت آمریکا بالاخره اعتراف کرد که واقعه ۱۱ـ ۹ ارتباط به صدام حسین نداشته است.


همچنین بخوانید: باز نشر : تک فارس
در صورتی که شما نسبت به محتوای این پست، حق کپی رایت دارید اطلاع دهید