۴۰۱پیش ازمیلاد:دربار هخامنشی ایران در مارس ۴۰۱ پیش از میلاد، یک هفته مانده به نوروز تصمیم گرفت که به دلیل قرارداشتن کشور در لبه پرتگاه جنگ داخلی ناشی از مخالفت کوروش کوچک با شاه شدن برادرش اردشیر دوم، مراسم نوروز آن سال به طور خصوصی برگزار شود و مراتب به بزرگان کشور اطلاع داده شود که مراسم عمومی در دربار برگزار نخواهد شد. ساختمان تخت جمشید هنوز تکمیل نشده بود و دربار در گوشه ای از آن جای داشت.

کوروش کوچک (جونیور _ عنوانی است در برابر کوروش بزرگ) فرمانروای آناتولی و ایونی که خود را شایسته تر از برادر می دانست که به پادشاهی انتخاب شده بود در همین سال با سپاهی از جمله ده هزار مرسنر (نظامی اجیر) یونانی عازم جنگ با برادر شد که در کاناکسا (عراق جنوب غربی) شکست خورد و جان باخت.

گزنفون ژنرال یونانی که سربازان خود را از این جنگ از راه کردستان (عراق امروز) به وطن باز گردانید کتابی در این زمینه نوشته که عنوان آن را «عقب نشینی ده هزارنفری» گذارده اند.

عکس تالار پذیرایی عمومی تخت جمشید را در وضعیت موجود نشان می دهد. این تالار قبل از سال ۴۰۱ پیش از میلاد ساخته شده بود. اعضای خاندان هخامنشی هر کجای کشور که بودند نوروز و بهار را در تخت جمشید بسر می بردند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۵ اسفند

۲۷۹م:شانزدهم مارس ۲۷۹ میلادی بهرام دوم شاه ساسانی ایران که برای گوشمالی فرماندار سیستان به این ایالت رفته بود به مناسبت نزدیک بودن نوروز، پوزش فرماندار را که سر به نافرمانی برداشته بود پذیرفت، او را بخشید و عنوان «سکان شاه» داد و سپس برای تنبیه فرماندار کابل رهسپار این منطقه شد.

فرماندار سیستان در سال ۲۷۶ میلادی پس از شنیدن خبر قتل بهرام یکم (پدر بهرام دوم) و آشفتگی اوضاع پایتخت (تیسفون) دست به نافرمانی زده بود و فرماندار منطقه کابل را هم تشویق به این کار کرده بود.

پس از رسیدن بهرام دوم به کابل، نیروهای فرماندار حاضر به جنگ با سربازان شاه و برادر کشی نشدند و برای فرماندار راهی جز تسلیم شدن و عذرخواهی نمانده بود. بهرام دوم در کابل بود که شنید رومیان از دوری او از پایتخت سوء استفاده و در صدد عبور از رود فرات برآمده اند که باشتاب به غرب کشور بازگشت و رومیان پس از شنیدن این خبر دست به عقب نشینی زدند.

۱۰۷۹م:از ۱۶ مارس سال ۱۰۷۹ میلادی به دستور شاه وقت ــ ملکشاه سلجوقی ــ مقرر شد که در ایران، تاریخ اسناد به هر دو تقویم هجری قمری و هجری شمسی نوشته شود. این روال از چهار قرن بعد به تدریج فراموش شد که در دوران معاصر ازسرگرفته شده است. تقویم هجری شمسی را عمر خیام نیشابوری تنظیم کرده بود.

۱۲۸۹ش:ناصر الملک که درست شش ماه پس از فوت عضدالملک نخستین نایب السلطنه سلطان احمد شاه قاجار کار خود را به عنوان نایب السلطنه تازه آغاز کرده بود در این روز از اسفندماه ۱۲۸۹ خورشیدی ضمن نطقی تاکید کرد که از تاسیس حزب و انتشار روزنامه و استفاده مجلس از همه اختیارات قانونی خود حمایت خواهد کرد. وی که مدتها در انگلستان بسر برده بود گفت که به سود ایران است که به معنای واقعی کلمه حکومت پارلمانی داشته باشد.

چون سلطان احمد شاه هنگام خلع پدرش خردسال بود، عضدالملک رئیس اسمی ایل قاجار را (که ریشه مغولی داشته اند) به نیابت سلطنت انتخاب کرده بودند. وی که مردی ناآگاه از امور سیاست و اوضاع جهان بود در نیمه شهریور ۱۲۸۹ درگذشت و مجلس، یکم مهرماه رای به انتخاب ناصرالملک به عنوان نایب السلطنه داد که در لندن بود و پنج ماه طول کشید تا به ایران باز گردید و در نیمه اسفند در مجلس حضور یافت و سوگند یاد کرد و به کار پرداخت.

ناصرالملک که در اروپا با اصول حکومت پارلمانی آشنا شده بود پس از ادای سوگند در مجلس گفته بود که وظیفه او تنها امضای فرمان رئیس الوزراء است بقیه کارها را باید مجلس و دولت انجام دهند و نشریات و احزاب ناظر برکارهایشان باشند.

مجلس دستمزد ماهانه ناصر الملک را ده هزار تومان تعیین کرده بود که تا آن زمان در ایران رقمی بی سابقه بود.

با همه حمایتی که ناصر الملک از نشریه مستقل و حزب واقعی در ایران بعمل آورد هنوز ما به این مرحله نرسیده ایم که یک معما است.

ناصرالملک محمد ولی خان تنکابنی (سپهسالار) را مامور تشکیل کابینه کرد و از او خواست چون دیگر خطری مشروطیت را تهدید نمی کند باید مجاهدین پی کار خود بروند که مشهور به ارتکاب تعدی و سوء استفاده شده اند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۵ اسفند

۱۳۵۷ش:نیمه شب ۲۴ اسفند ۱۳۵۷ محاکمه امیر عباس هویدا که ۱۳ سال نخست وزیر ایران بود در دادگاه اسلامی انقلاب که در زندان قصر به ریاست صادق خلخالی تشکیل جلسه می داد آغاز شد و پس از چهار ساعت، ادامه آن به بعد موکول گردید. این جلسه دو روز پس از اعدام ۱۲ نفر از جمله سپهبد نادر جهانبانی، سرلشکر ولی زند، محمود جعفریان (دبیرکل سابق حزب رستاخیز، معاون پیشین سازمان رادیو ـ تلویزیون در امور اخبار، و مدیر عامل خبرگزاری پارس) و پرویز نیکخواه مشاور سیاسی سابق مدیر عامل سازمان رادیو ـ تلویزیون انجام شد.

در جلسه محاکمه، کیفر خواست دادستان انقلاب قرائت شد که در آن با ذکر ۱۶ مورد اتهام از جمله مفسد فی الارض و محارب با خدا، برای هویدا تقاضای مجازات اعدام شده بود.

در بند ۴ کیفر خواست، هویدا متهم به اقدام بر ضد حاکمیت ملی با حفظ سلطان دست نشانده آمریکا شده بود. در بند ۵ هویدا به واگذاری هرچه بیشتر منابع زیرزمینی کشور به بیگانگان متهم گردیده بود. در بند ۶ نوشته شده بود که هویدا باعث بسط نفوذ آمریکا در ایران شده بود و در این بند آمریکا به عنوان «امپریالیسم آمریکا» ذکر شده بود. در بند ۷ چنین آمده بود: هویدا کشور را زیر شرایط اسارت بار آمریکا قرار داده بود. در بند ۱۰، هویدا عضو و حامی فراماسیون خوانده شده بود و بالاخره در بند ۱۶ هویدا متهم شده بود که به منظور دادن گزارش خلاف واقع، اشاعه اکاذیب و جعلیات و سانسور جهت به استثمار کشیدن ملت، در روزنامه های دست نشانده سردبیران جیره خوار گمارده بود. هویدا همچنین متهم شده بود که با تجزیه کشور و جدا شدن بحرین (قانونا استان چهاردهم) و استقلال آن (که خواست آمریکا بود) موافقت کرده و پیشنهاد آن را شخصا در مجلس مطرح ساخته بود.

۲۰۰۷م:در پی سقوط بورس نیویورک در ۱۳ مارس به میزان ۲ درصد (۲۴۲ واحد)، ۱۴ مارس ۲۰۰۷ بورس های آسیای شرقی و جنوبی و متعاقب آن بورس های دیگر تنزل کردند. میزان این تنزل در هنگ کنگ دو و شش دهم درصد، در فیلیپین سه و شش دهم درصد و در هند سه و دو دهم درصد بود و …. علت سقوط بورس نیویورک که در چند سال گذشته تا این حد سابقه نداشت، ادامه رکود معاملات خانه و زمین (مستغلات) در آمریکا بوده است.

در سالهای اخیر که بهای مستغلات در آمریکا بالا رفته بود، بسیاری از مردم با قرض گرفتن از بانکها و موسسات مالی دیگر دست به خرید خانه و آپارتمان زده بودند تا بعدا گرانتر بفروشند و این خانه ها عمدتا خالی گذارده شده اند. چون بازار مستغلات راکد شده خریداران نتوانسته اند به موقع اقساط را بپردازند و اینک (مارس ۲۰۰۷) در سراسر آمریکا، حدود ۹۰۰ هزار خانه در معرض حراج است و چون بهای حراج پایین است، موسسات وام دهنده زیان می بینند و یکی از بزرگترین آنها اینک در معرض ورشکستگی قرار گرفته و سهام آن با تنزل زیاد (تقریبا سقوط آزاد) سایر سهام را هم پایین آورده و بورس ها را متزلزل کرده است. عکس، چند خریدار سهام را در آسیای شرقی نشان می دهد که با نگرانی تمام تابلوی خیابانی نوسان بهای سهام را می نگرند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۵ اسفند

۱۶۳۴م:۱۶ مارس زادروز دو داستان نویس معروف است. کنتسا ماری مادلین داستان نویس فرانسوی که بهترین داستانش «لافایت» است در ۱۶۳۴، و ماکسیم گورکی داستان نویس شهیر روس در ۱۸۶۸ به دنیا آمد. ماکسیم یک نویسنده چپ بود که چون فقر را لمس کرده بود به انعکاس آن می پرداخت و به امید روزی بود که فقر، ستم و استثمار از جهان رخت بر بندد.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۵ اسفند

۲۰۰۷م:هر سال در ۱۵ مارس که مصادف با قتل سزار در سنای روم است، به این مناسبت رسانه های جهان قلمفرسایی می کنند البته با موضعات تکراری، ولی در مارس سال ۲۰۰۷ روی دمکراسی خواهی توطئه گران انگشت گذارده و به طور غیر مستقیم آنان را پس از دو هزار و۵۱ سال تبرئه کرده اند.

۱۵ مارس سال ۴۴ پیش از میلاد ژولیوس سزار در جلسه سنای روم طبق نقشه ای که از پیش آماده شده بود ترور شد.

وی پس از این که درتالار سنا بر کرسی خود نشست مورد حمله گروهی از سناتورها که خنجر ها را از زیر شنلهایشان بیرون کشیده بودند قرار گرفت و بدون این که وسیله ای برای دفاع از خود داشته باشد کشته شد.

بسیاری از این توطئه گران از دوستان نزدیک سزار بودند و وی از آنان چنین انتظاری نداشت.

در این توطئه ۲۳ سناتور از جمله «بروتوس» پسر خوانده سزار شرکت کرده بودند و هریک ضربه زد تا یک نفر به تنهایی متهم نشود. مادر بروتوس مترس = کانکوباین (زن غیر رسمی) سزار بود. در آن زمان، داشتن زنان غیر دائمی (نوعی صیغه) در میان سران کشورها و دولتمردان امری عادی بود.

جمع کل توطئه گران قتل سزار ۶۰ تن بود. بهانه توطئه، نجات دمکراسی روم از دیکتاتوری سزار بود که عملا «نظام جمهوری» را به پادشاهی (ریاست جمهور مادام العمر) تبدیل کرده بود. با وجود این، سزار حاضر نشده بود تاج سلطنت بر سر گذارد.

در پی قتل سزار، تنی چند از یارانش از جمله مارکوس آنتونیوس (شوهر کلئوپاترا) به خونخواهی او بپاخاستند و بسیاری از توطئه گران و حاضران در صحنه قتل را کشتند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۵ اسفند

۱۹۱۴م:۱۶ مارس سال ۱۹۱۴ زمانی که اروپا در آستانه جنگ بزرگ ( جهانی اول ) بود و دولتهای اروپایی سرگرم یارگیری و تقویت نظامی خود بودند مادام هانریت کایو همسر ژوزف کایو Josef Cailloux وزیر دارایی وقت فرانسه و نخست وزیر سابق این کشور به دفتر روزنامه محافظه کار فیگارو در پاریس رفت و با شلیک شش گلوله « گاستون کالمه » سردبیر این روزنامه را کشت که رویدادی بی سابقه بوده است.

فیگارو از زمانی که ژوزف کایو نخست وزیر فرانسه بود و دم از سازش با آلمان می زد و حاضر نمی شد بر طول خدمت سربازی بیفزاید با او در افتاده بود. این روزنامه قبلا هم زمانی که کایو وزیر بود و از دادن امتیازهایی به آلمان در مراکش و چند نقطه دیگر افریقا حمایت می کرد تا صلح را بخرد دست از او انتقاده کرده بود و نوشته بود که کوتاه آمدن در برابر تجاوز گر او را در ارتکاب تجاوز جری تر خواهد کرد.

« کایو » پس از کناره گیری از نخست وزیری و بعدا قبول سمت وزارت دارایی تصمیم گرفت که مالیات ثروتمندان را تصاعدی بالا ببرد که فیگارو به عنوان صدای محافظه کاران ( صاحبان ثروت ) انتقاد کردن از او را از سر گرفت .

فیگارو این بار به افشا گری ( اکسپوزه )از زندگی خصوصی و خانوادگی کایو پرداخت و به چاپ نامه های عاشقانه سالهای پیش وی دست زد تا او را از میدان به در کند . این نامه ها را کایو به زنی که بعدا با او ازدواج کرد نوشته بود. هنگام نوشتن نامه ها ، کایو با همسر اول خود زندگی می کرد و مردی زندار بود.

این عمل فیگارو بر هانریت همسر کایو ( همسر تازه که نامه ها برای او ارسال شده بود) گران آمد ، زیرا که در جامعه انگشت نما شده بود . هانریت با خرید یک تپانچه به دفتر روزنامه رفت و سر دبیر آن را کشت و بازداشت گردید . شوهر او هم کناره گیری کرد .

محاکمه هانریت چهار ماه بعد انجام شد . وی در بازجویی پلیس به قتل اعتراف کرده بود ولی دردادگاه ، وکیلان مدافع وی مطلب را عوض کردند و گفتند که گلوله ها خود به خود شلیک شده است ( شش گلوله !! ) و این استدلال پذیرفته شد و هانریت تبرئه گردید که یک ضعف بزرگ در تاریخ قضایی است.

کایو سالها بعد باردیگر وارد سیاست گردید و از مشوقان دالادیه به سازش با هیتلر و موسولینی و جلوگیری از جنگ بود . وی در نوامبر ۱۹۴۴ در گذشت .

ژوزف کایو در یادداشتهای خود نوشته است در سال ۱۹۰۶ که دولت فرانسه برای رفع اختلافات انگلستان و روسیه برسر ایران ، افغانستان و تبت به میانجی گیری پرداخته بود تا دو کشور با فرانسه برضد آلمان متحد شوند و او وزیر کابینه بود هنگامی که بحث به تقسیم ایران میان آن دوکشور رسید شدیدا مخالفت کرد ، زیرا از قضاوت تاریخ می ترسید. ولی ، روسیه و انگلستان در اوت ۱۹۰۷ به توافق رسیدند که ایران را به دومنطقه نفوذ تقسیم کنند و این تصمیم خود را عملی ساختند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۵ اسفند

۱۹۸۷م:«آلدو مورو » نخست وزیر وقت ایتالیا و رئیس حزب حاکم دمکرات مسیحی این کشور ۱۶ مارس سال ۱۹۸۷در شهر رم ضمن یک در گیری خیابانی توسط افراد بریگاد سرخ ربوده شد. در این درگیری پنح محافظ وی کشته شدند . مورو که پنج بار نخست وزیر ایتالیا شده بود ۵۴ روز بعد در اسارت کشته شد. مورو که در ۲۳ سپتامبر ۱۹۱۶ به دنیا آمده بود از ۱۹۴۶ وارد صحنه سیاسی ایتالیا شده بود.

مورو که در جلوگیری از قدرت گرفتن چپها در ایتالیا نقش موثر داشت. وی کمک کرد که ایتالیا وارد ناتو شود . محل نگهداری و جنازه آلدو مورو چهار روز پس از مرگ او به دست آمد و خبر اول روزنامه ها شد. با قتل مورو حزب دمکرات مسیحی ایتالیا هم رو به ضعف نهاد و نقش خود را از دست داد.

۱۹۰۰م:باستان شناسانی که سر گرم بررسی برای یافتن تمدن ناپدید شده دنیای هلنیک ( یونانیان ) در جزیره کرت Crete در مدیترانه بودند ۱۶ مارس ۱۹۰۰ اعلام کردند که آن رایافته اند. سی و یک سال طول کشید تا شهر کنوسوس مرکز این تمدن درخشان به صورتی که در عکس دیده می شود از زیر خاک خارج گردید . قدمت این تمدن را ۳ تا ۷ هزار سال پیش از میلاد بر آورد کرده اند که عادت براین شده که آن را تمدن ۵۰۰۰ ساله بخوانند. آثار به دست آمده ثابت می کند که این شهر در سال ۷۶ پیش از میلاد که رومی ها جزیره کرت را تصرف کردند هنوز زیر خاک نرفته بود. احتمالا سیل باعث پنهان شدن این شهر در زیر خاک شده بود.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۵ اسفند

۲۰۰۴م:سوسیالیستهای اسپانیا که جنگ عراق را ناعادلانه خوانده بودند در انتخابات یکشنبه، ۱۴مارس ۲۰۰۴ ، برنده اول شدند و با ۱۶۴ کرسی در مجلس ۳۵۰ نفری بعدا دولت ائتلافی را تشکیل دادند. آنان در انتخابات مارس ۲۰۰۸ نیز جایگاه خود را حفظ کردند.

برخی از مفسران آمریکایی شکست حزب حاکم راست میانه اسپانیا را در انتخابات ۱۴ مارس ۲۰۰۴ ضربه ای به جورج بوش رئیس جمهوری آمریکا خوانده بودند. مخالفت با حزب حاکم وقت اسپانیا درست از یک سال پیش از انتخابات ۲۰۰۴ که نخست وزیر وابسته به آن حزب در کنفرانس «آزور» به متحدان اروپایی (فرانسه و آلمان) پشت کرد و بر ضد صدام حسین به آمریکا و انگلستان پیوست آغاز شده بود و همان وقت، اسپانیایی ها برضد«ازنار»نخست وزیر وقت دست به تظاهرات زده بودند.

خوزه لویس رودریگز زاپاترو رهبر میانسال سوسیالیست ها پس از نخست وزیر شدن «ازنار» را متهم کرده بود که به بوش خدمت می کرد، نه اسپانیا. زاپاترو وعده داده بود که دولت او با دروغ و آدمکشی مبارزه خواهد کرد و در تامین هماهنگی، صلح و تقویت وحدت اروپا گام بر خواهد داشت و اسپانیا را به جایگاهی که پیش از جنگ عراق در اروپا داشت باز خواهد گردانید و اگر سازمان ملل امور عراق را به دست نگیرد، سربازان اسپانیا را تا اول ژوئیه از عراق به وطن باز خواهد گردانید که به این وعده وفا کرد.

۲۰۰۴م:در انتخابات ۱۴ مارس ۲۰۰۴ روسیه به همان گونه که انتظار می رفت، ولادیمیر پوتین در آن زمان ۵۱ ساله ۷۲ درصد آراء روسها را به دست آورد که تا هفتم ماه مه ۲۰۰۸ همچنان رهبر روسیه باشد. در انتخابات مارس ۲۰۰۸، چون انتخاب مجدد او برای سومین بار منع قانون اساسی داشت به جای خود نامزد معرفی کرده بود (دمیتری مدودوف) که مردم او را با بیش از ۷۰ درصد آراء انتخاب کردند و قرار است پوتین این بار نخست وزیر شود تا برنامه هایش تداوم داشته باشد. او گفته است که یک ناسیونالیست روس است.

۲۰۰۳م:واشنگتن پست در نیمه مارس ۲۰۰۳ در آستانه حمله نظامی به عراق دست به کار جالبی زده بود؛ خبرنگار فرستاده بود در آسایشگاهای معلولین جنگهای دوم جهانی، کره و ویتنام با نظامیان سابق آمریکایی که سالها در آنجا بسر می برند در باره جنگ مصاحبه کرده بود که با هرچه که اسمش جنگ است مخالفت کرده بودند.

یکی از این نظامیان جنگهای سابق که « واشنگتن پست» نامش را «آلفرد پو» ذکر کرده گفته بود: در جریان جنگ جهانی اول گفتند که این آخرین جنگ است؛ آدمها بالغ شده و آدم بالغ جنگ نمی خواهد و مسائلش را با مذاکره مستقیم و یا از طریق واسطه حل می کند. بعد از این جنگ گفتند که اصول ۱۴ گانه ویلسون و ایجاد جامعه ملل مانع از هرگونه جنگ خواهد شد و مردم با شنیدن آن نفس راحتی کشیدند که نوبت به جنگ جهانی دوم رسید. این بار گفتند که جنگ با هیتلر «عادلانه و واجب» است. او یک دیوانه است که به همسایگان چپ و راست آلمان تجاوز نظامی کرده است و باید در برابرش ایستاد. بعد از این جنگ هم گفتند که جامعه ملل دندان نداشت، سازمان مللی که ساخته ایم شورای امنیت دارد، از آفت جنگ جلوگیری می کند و ….

نمی دانم که حالا که این سازمان دارای دندان است چرا از جنگ حرف می زنند. جنگ یعنی مرگ، ویرانی و بدبختی که آدم این زمان که انسانی متفکر و چیز فهم و منطقی است زیر بار آن نمی رود و این تظاهرات جهانی که این روزها (مارس ۲۰۰۳) درجریان است تا با عراق جنگ نشود به همین سبب است.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۲۵ اسفند

۳۷: بعضی از مورخین ۱۶ مارس را روزی می دانند که نرون امپراتور ستمگر روم در گذشت.

۱۵۳۶: ابراهیم پاشا بزرگ وزیر عثمانی در ۴۵ سالگی به قتل رسید.

۱۱۹۰: ۵۰۰ تن از یهودیان انگلستان که از چندی پیش از این تحت اذیت و آزار قرار گرفته بودند و در « یورک » به انان پیشنهاد شده بود مسیحی شوند تا نجات یابند دست به خودکشی گروهی زدند.

۱۹۱۲: سروان البرت بری نخستین فردی است که باچتر نجات از هواپیما فرود امد.

۱۹۳۱: جیکوب شیک ماشین ریش تراشی برقی را اختراع کرد.

۱۹۳۵: مسلح شدن مجدد آلمان آغاز گردید.

۱۹۵۵: آیزنهاور رئیس جمهوری وقت آمریکا تایید کرد که در صورت بروز جنگ با شوروی از سلاح اتمی استفاده خواهد کرد.

۱۹۵۹: میان شوروی و عراق یک قرارداد همکاری های فنی به امضاء رسید.

۱۹۹۹: دادگاههای چین مکلف شدند که جز در موارد اختلافات خانوادگی با حضور تماشاگر و علنی جلسه محاکمه تشکیل دهند

۲۰۰۳: سازمان دولتی( آمریکا) پیشگیری از بیماری ها اعلام داشت که متوسط طول عمر در ایالات متحده افزایش یافته و به ۷۷ سال و ۲ ماه و ۱۵ روز رسیده است.


همچنین بخوانید: باز نشر : تک فارس
در صورتی که شما نسبت به محتوای این پست، حق کپی رایت دارید اطلاع دهید