۱۹۱۸م:۴ دسامبر سال ۱۹۱۸ (۱۳ آذر ۱۲۹۷)، ۲۳ روز پس از پایان جنگ جهانی اول، وثوق الدوله که سلطان احمد شاه کناره گیری اش را از ریاست وزراء نپذیرفته بود به مخالفان خود اخطار کرد که اگر بازهم با برنامه هایش مخالفت کنند، آنان را شدیدا تنبیه خواهد کرد.

وثوق الدوله که مورد حمایت انگلستان بود چون از قبل می دانست که استعفایش پذیرفته نخواهد شد، ششم آذر ماه ژست کناره گیری گرفت تا پس از رد آن با قدرت بیشتری حکومت کند. دولت انگلستان که باکمونیست شدن روسیه یکه تاز میدان ایران شده بود هر روز وعده حمایت به وثوق الدوله می داد تا این که با او قرار دادی را امضاء کرد که دست کمی از تحت الحمایه شدن ایران نداشت!.

۱۹۴۰م:در این روز در سال ۱۹۴۰ (در آن سال مصادف با ۱۳ آذر ۱۳۱۹ خورشیدی) دکتر محمد مصدق که در بیرجند زندانی بود به احمدآباد ساوجبلاغ (نزدیک کرج) منتقل و در اینجا به حالت تبعید تحت نظر ماموران انتظامی در آمد.

رضا شاه با دکتر مصدق که طبیعتی دمکرات و ضد زورگویی داشت میانه خوبی نداشت و وی را در بیرجند زندانی کرده بود تا ازنیش انتقادهایش آسوده شود. دکتر مصدق در دهه ۱۳۳۵ نیز پس از تحمل سه سال زندان به احمد آباد تبعید شده بود و تا پایان عمر به صورت تبعید غیر قانونی در آنجا باقی ماند و در همانجا هم مدفون است که مقبره و تبعیدگاه او که هر سال مورد دیدار بسیاری از ایرانیان قرار می گیرد اخیرا جز آثار ملی در آمده و محفوظ خواهد ماند.

دکتر مصدق پس از تبعید رضاشاه از ایران آزاد شد و مردم تهران بار دیگر او را به عنوان نماینده اول خود به مجلس فرستادند و او بود که به سلطه طولانی انگلستان بر ایران پایان داد و ایرانیان را در طول حکومت دو سال و نیمه خود به صورت مردمی مبارز در افکار جهانیان در آورد.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱۳ آذر

۱۷۹۵م:امروز زادروز « توماس کارلایل » مورخ ، نویسنده و اندیشمند بزرگ اسکاتلندی است که چهارم دسامبر سال ۱۷۹۵ به دنیا آمد و آتار متعدد از او باقی مانده است که مهمترین آنها کتاب چند جلدی « تاریخ انقلاب بزرگ فرانسه » است.

کارلایل در حرفه تاریخنگاری انقلاب کرد و تالیفاتش را بدون « فوت نت » منتشر ساخت و روشی را پایه نهاد که اینک به «تاریخنگاری ژورنالیستیک» معروف شده است.

وی معتقد بود مردمی که به یک مورخ اعتماد دارند باید حرفهای او را بپذیرند و لذا نیازی به ذکر غیر ضروری مآخذ و اصحاب قول نیست ، زیرا که مورخ قبلا درستی مطالبی را که به دست آورده آزمایش کرده است . اگر مورخ به موردی تردید دارد باید تردید خود را ذکر کند و به گردن دیگران انداختن و تکرار « موارد مورد تردید و شایعه » درست نیست. ذکر مآخذ که خود آنها هم معلوم نیست معتبر باشند باعث پیچیدگی نوشته و اطاله کلام می شود. بکار بردن همه مآخذ و رفرنس ها تنها برای یک سکالر (کار دانشگاهی ( کتاب درسی ) – مدرس و پروفسور) لازم است.

کارلایل تایید کرده است که « فرد دیگری» باید «تاریخ روز( خبر ) » را بنویسد که پژوهشگران پس از او، این « فرد دیگر » را « روزنامه نگار » نام نهادند. به این ترتیب وی راهی را گشود که به قبول این اصل انجامید که روزنامه نگار « تاریخ امروز » را می نویسد و عناصرش را به دست می دهد و تاریخنگار بعدا پس از حصول نتیجه با حوصله بیشتر و انتخاب یک روش تحقیق مطمئن و متدولوژی آن را دنبال خواهد کرد و با جمع آوری اسناد لازم، کل « رویداد » را شرح می دهد و باید « علت و یا علل » و « نتیجه و یا نتایج» را روشن سازد . بنابراین، این دو حرفه ( روزنامه نگاری و تاریخنگاری ) دارای یک قلمرو واحد هستند . کارلایل مورخ را به مثابه یک کارآگاه( پلیس ) می داند که برای « قاضی تاریخ » مدرک جمع آوری می کند و « قاضی زمان » جز نوشته و یا کتاب تاریخ کسی دیگر نمی تواند باشد و «دادرسی» همان شرح رویداد است که چرا شروع شد ، چگونه انجام گرفت و به کجا ختم شد ( نتیجه چه بود ) .

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱۳ آذر

۲۰۰۴م:در چهارم دسامبر ۲۰۰۴ به نظر نمی رسید که ابطال نتایج انتخابات دور دوم ریاست جمهوری اوکراین از سوی دیوان عالی این کشور، از بحران انتخاباتی بکاهد زیرا که طرح "انقلاب مخملی" غرب در قلمرو شوروی سابق هنوز به نیمه راه هم نرسیده بود. دیوان عالی اوکراین آخر وقت دوم دسامبر ۲۰۰۴ نتایج انتخابات دور ریاست جمهوری این کشوررا ابطال کرده بود. دادگاه عالی اوکراین در حکم خود تاریخ تجدید انتخابات را روز ۲۶ دسامبر تعیین کرده بود که برخی حقوقدانان بی طرف گفته بودند تعیین تاریخ و چگونگی برگزاری هرگونه انتخابات کار قوه مجریه و مقننه است نه قوه قضایی.

به دلیل یک سویه مخابره شدن اخبار، واکنش کوچما رئیس جمهور و یانوکوویچ نخست وزیر اوکراین تا آخر وقت سوم دسامبر واصل نشده بود. تنها، یک سخنگوی یانوکوویچ گفته بود که وی در انتخابات تازه شرکت خواهد کرد زیرا که به پیروزشدنش اطمینان دارد.

با صدور رای دیوان عالی، پارلمان اوکراین باید که قانون انتخابات این کشور را به گونه ای اصلاح می کرد که با رای دیوان عالی مطابقت یابد زیرا که تکرار انتخابات دور دوم در طول تاریخ دمکراسی در جهان سابقه نداشته و در قانون هیچ کشوری دیده نشده است. در آن روز مشکل در این بود که باز ممکن بود که کوچما اصلاح قانون را نپذیرد زیرا که قبلا گفته بود که انتخابات باید عمومی و از نو صورت گیرد. طبق قانون وقت، اگر یانوکوویچ کمتر از ده روز مانده به انتخابات انصراف می داد، رقیب او باید بیش از نیمی از کل آراء را به دست می آورد که بعید بود.

«گریزلوف» رئیس دومای روسیه که با طرفین اختلاف در اوکراین مذاکره کرده بود گفته بود که رای دیوان عالی راه حل مسئله اوکراین نیست زیرا که این مسئله عمیق تر از آن است که با یک حکم دادگاه بشود آن را حل کرد، این مسئله در تار و پود جان دست کم نیمی از مردم اوکراین فرورفته است.

۵۴م:چهارم دسامبر سال ۵۴ میلادی سنای روم بر پایه افکار افلاتون که مردم عموما یا اهل عمل هستند و یا اهل فکر و رئیس کشور باید هر دو هنر را داشته باشد تصویب کرد از آنجا که دشوار است چنین فردی را به دست آورد، امپراتور که عمدتا مرد عمل است باید دارای یک مشاور از اصحاب فکر شود تا کامل گردد و چون در آن زمان، تنها دو فیلسوف بزرگ در «رم» وجود داشت تصمیم گرفتند که «لوسیوس آمنوس سنه کا» را که درعین حال بهترین خطیب وقت بود به عنوان مشاور اول و «بوروس» فیلسوف دیگر را جانشین مشاور قرار دهند.

پاره ای از مورخان قرون جدید و معاصر نوشته اند که هدف سنای روم در حقیقت تعدیل کارهای ناصواب «نرون» امپراتور وقت بود وچون "سنه کا" مدتی معلم خصوصی نرون بود اورا مشاور اول وی قرار دادند که با این مصوبه مخالفت نکند.

«سنه کا» که در اسپانیا در یک خانواده رومی به دنیا آمده بود در فلسفه و حکمت، و هنر خطابت چنان پیشرفته بود که اورا «کامل» لقب داده بودند. سنه کای ۶۰ ساله پیش از قبول سمت تازه، در جلسه سنا خطاب به سناتورها گفته بود که با سه شرط این سمت را خواهد پذیرفت و این شرایط از این قرارند: خودداری از جنگ دیگری با ایران و حل اختلافات و تقسیم جهان میان دو امپراتوی از را مذاکره، زیرا که تاکنون جنگ با ایران به سود رومیان نبوده وخاطره شکست کراسوس از ایران را پس از یک قرن فراموش نکرده اند. مادر، همسر و بستگان امپراتور نباید در امور کشور مداخله و از این و از آن جانبداری کنند و بالاخره مکاتبات و متن سخنرانیهای امپراتور باید قبلا توسط او تهیه شود زیرا که این اسناد در تاریخ خواهد ماند و اگر کسی نباشد که حرفهای امپراتور را کنترل کند ممکن است درد سر ساز شوند و سنا و امپراتور، هر دو ، این شرایط را پذیرفتند. سناتور ها از شرط دوم "سنه کا" تعجب کرده بودند زیرا که مادر امپراتور از حامیان "سنه کا" بود و هزینه تحقیقات و تحریر کتابهایش را تامین می کرد.

حرف شنوی نرون که طبیعتی ظالم داشت از "سنه کا" دیری نپایید و هرسه شرط را زیر پا گذارد و با ایران بر سر شاه ارمنستان که همیشه یک شاهزاده ایرانی بود به یک معارضه شش ساله دست زد که در این معازضه، بالاخره بلاش شاه وقت ایران پیروز شد.

"سنه کا" پس از این که نرون مادر خود را کشت و ترتیب قتل «بوروس» فیلسوف رومی را داد و با هر پیش آمدی مخالفانش را متهم و از سر راه خود برمی داشت و به اندرز های وی گوش نمی کرد کناره گیری کرد که نرون همسر خود را هم با ضربه لگد کشت و ظلم های دیگر ی مرتکب شد که مردم پاره ای از این جنایات را به حساب کوتاهی "سنه کا" گداشتند که سنه کا پس از نوشتن رساله ای در دفاع از خود که اندرز های او در مغز چون سنگ نرون فرو رفتنی نبود خودکشی کرد. با این عمل، مردم متوجه اشتباه خود درباره "سنه کا" شدند و بیزاری انان از نرون صد چندان شد به گونه ای که نرون نیز به دلیل همین تنفر عمومی در نهم ژوئن سال ۶۸ میلادی خودکشی کرد.

از«سنه کا» ده کتاب در باره فلسفه و فن خطابت و نوشتن باقی مانده که معروفترین انها «تفاوت آرزو و هوس» است.

خودکشی "سنه کا" و نرون باعث به فراموشی سپرده شدن ابتکار سنای روم نشد و اینک بیشتر سران کشورها دارای اندیشمند و مورخ مشاور هستند و نطقهای رسمی شان را کارشناسان ویژه می نویسند و ….

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱۳ آذر

۲۰۰۴م:ولادیمیر پوتین رئیس جمهور وقت روسیه سوم دسامبر ۲۰۰۴ در نخستین روز ورود خود به هند، در نطقی در دهلی نو دولت آمریکا را متهم کرد که سیاست خارجی خود را برپایه دیکتاتوری قرار داده است و در روابط خود با سایر کشورها، روش دیکتاتوری و زورگویی را دنبال می کند. وی گفت که دولت آمریکا تلاش می کند که با چنین سیاستی نظم روابط بین المللی بر پایه «جهان یک قطبی و یک قدرت برتر» ادامه یابد. پوتین گفت که اگر چنین سیاست و محیطی ادامه یابد؛ حاصلی جز گسترش تروریسم، توسعه انواع قاچاق و معاملات مواد مخدر، مافیابازی و توزیع سلاحهای اتمی نخواهد داشت و مسائل پیچیده تر خواهد شد. زیرا که «تاریخ» ثابت کرده است که دیکتاتوری در مسائل بین المللی نه تنها این مسائل را حل نکرده بلکه بر پیچدگی و دامنه دار شدن آنها به سبب افزایش مقاومت در برابر این نوع برتری جویی یک دولت افزوده است و هر دولت دیگر در صدد برآمده که آن هم قطب، برتر و قدرت شود!. میزبانان هندی پوتین هم وجود جهان یک قطبی را رد کردند. رئیس جمهور روسیه همچنین غرب را متهم به بکار بردن استاندارد مضاعف در مسائل بین المللی از جمله برنامه های اتمی کشور ها و انتخابات [دمکراسی] کرد و برای اثبات این نظر از عراق و انتخابات آن مثال آورد. پوتین گفت که دمکراسی آمریکا هم چنگی به دل نمی زند، نوعی نمایش است که رسانه های آن کشور آرایشگر بازیگران و صحنه هایش هستند تا جهانیان تماشاگر مجذوب شوند و سناریو را بپذیرند – جهانیانی که بیشترشان مفهوم واقعی فلسفه دمکراسی را نمی دانند و افراد، گرفتار تامین معاش روزانه هستند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱۳ آذر

۲۰۰۴م:چین سوم دسامبر ۲۰۰۴ بدون سر و صدا زیردریایی اتمی تازه و پر قدرت خود ازنوع «۰۹۴» را به آب انداخت. وزارت دفاع آمریکا اعلام کرد که این زیر دریایی مجهز به موشکهای اتمی قاره پیما می تواند از آبهای چین، هرنقطه از جهان را هدف قراردهد و بزند و نوع تکمیل شده زیردریایی اتمی «۰۹۲» چین است که به موشک اتمی بین قاره ای با برد ۷۰۰۰ کیلومتر مجهز است. زیردریایی های موشک انداز دیگر چین از نوع «جی ال ـ ۲ » و دیزلی هستند.

وزارت دفاع آمریکا تایید کرده بود که چین زودتر از پیش بینی منابع اطلاعاتی آن کشور موفق به تکمیل و افزایش موشکهای کروز و زیر دریایی های خود شده و می کوشد که قبل از سال ۲۰۱۰ از این لحاظ خود را به پایه آمریکا برساند.

رسانه های آمریکایی چهارم دسامبر ۲۰۰۴ ضمن انتشار خبر به آب انداخته شدن زیردریایی اتمی چین و تفسیر آن، در عین حال نوشته بودند که آمریکا با چین، جز بر سر تایوان اختلاف و مشکل ندارد.

۱۱۱۰: صلیبیون بندر صیدا را پس از یک محاصره طولانی تصرف کردند . این بندر که ۲۵ قرن پیش به دست نیروهای مهاجم بابل ویران گردیده بود به دستور کوروش بزرگ با هزینه ایران بازسازی شده بود. صیدا اینک در قلمرو لبنان است .

۱۵۳۴: سلطان سلیمان امپراتور عثمانی چهارم دسامبر ۱۵۳۴ بغداد را تصرف کرد که دولت صفویه ایران بعدا آن را پس گرفت . دهها سال پس از آن ، سلطان مراد چهارم سلطان وقت عثمانی که بغداد را مورد حمله نظامی قرار داده و با مقاومت قهرمانانه و تاریخی پادگان ایرانی شهر رو به رو شده بود با شاه وقت صفوی ( دربار اصفهان ) بر سر آن به مصالحه رسید.

۱۸۲۹: رسم قدیمی " سوتی " در هند که سوزاندن همسر پس از مرگ شوهر بود ممنوع شد ، گرچه بعدا هم کم و بیش به صورت داوطلبانه ادامه یافت . طبق این رسم، زن با جسد شوهر متوفایش در یک زمان و یک محل آتش زده می شدند.

۱۹۱۸: وودرو ویلسون رئیس جمهوری آمریکا با کشتی رهسپار فرانسه شد تا در مراسم امضای معاهدات ورسای شرکت داشته باشد . وی نخستین رئیس جمهوری آمریکا بود که در طول زمامداری از این کشور خارج می شد.

۱۹۹۵: اسحق رابین نخست وزیر اسرائیل به دست یک جوان اسرائیلی کشته شد.


همچنین بخوانید: باز نشر : تک فارس
در صورتی که شما نسبت به محتوای این پست، حق کپی رایت دارید اطلاع دهید