۱۵۱۴م:۲۳اوت سال ۱۵۱۴ میلادی (دوم شهریور در ۴۹۴ سال پیش)، دشت چالدران در نزدیکی خوی صحنه نخستین و در عین حال قاطعترین جنگ عثمانی (ترکیه) و ایران بود. هدفهای سلیم اول سلطان عثمانی از لشکر کشی به ایران عبارت بود از: جلوگیری از گسترش مذهب شیعه اثنی عشری که مذهب رسمی ایرانیان اعلام شده بود به متصرفات عثمانی و پیوستن شیعیان قلمرو عثمانی به دولت تازه تاسیس صفوی ایران؛ ضمیمه کردن مناطق کردنشین شمال غربی و محل سکونت ترکمان ها (در شرق ترکیه امروز و شمال شرقی عراق که آق قویونلوها و قره قویونلوها و بقایای سلجوقیان بوده اند) به قلمرو خود، مانع شدن از گسترش و رشد «ایرانیسم»که با روی کار آمدن شاه اسماعیل صفوی دوباره سربلند کرده بود.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱ شهریور

۱۹۴۱م:رضا شاه پهلوی ۲۳ اوت ۱۹۴۱ بالاخره دستور داد آن دسته از اتباع آلمان که در ایران به وجودشان نیاز نیست از این کشور خارج شوند. شاید او هنوز متوجه نشده بود که اخطارهای پی در پی لندن و مسکو دایر بر اخراج آلمانی ها ، فریب او و خرید وقت برای اشغال نظامی ایران بود. رادیو دولتی لندن که در کنترل ماشین جنگی انگلستان بود پنج روز پیش از این، شمار آلمانی ها را در ایران دو هزار و هفتصد تن اعلام کرده بود و گفته بود که وجود این آلمانی ها در ایران امنیت همسایگان این کشور را تهدید می کند.

رضا شاه که در سالهای آخر سلطنت خود تلاش کرده بود از حلقه نفوذ انگلیسی ها خارج شود به احتمال زیاد تفسیر درستی از تحولات بین المللی تیر و مرداد ۱۳۲۰ نداشت از جمله این تحولات : قرار داد دفاع متقابل انگلستان و شوروی در ۲۱ تیر ، ملاقات چرچیل و روزولت و طرح منشور اطلس ( اتلانتیک ) در ۲۳ تیرماه ، ملاقاتهای پی در پی آندره اسمیرنوف سفیر تازه شوروی در تهران و ریدرزبولارد سفیر انگلستان با علی منصور نخست وزیر وقت و اظهارات ضد و نقیض آنها، دستور محرمانه چهارم مرداد چرچیل به ژنرال" ویول " در هند که نیروهای آماده خود را هرچه زودتر به عراق بفرستد ، توجیه پارلمان انگلستان در ۱۵ مرداد از سوی ایدن وزیر امور خارجه وقت از خطر ادامه اقامت آلمانی ها در ایران و … و بالاخره افزایش گزارشها و مقلات رسانه های غرب در باره ایران ، هدفهای هیتلر در ایران و خاورمیانه و استقرار آلمانی ها در این کشور.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱ شهریور

۱۹۵۳م:۲۳ اوت ۱۹۵۳ (اول شهریور ۱۳۳۲) سرلشکر زاهدی کابینه خود را که در آن علی امینی وزیر دارایی بود و بسیاری آن را کابینه کودتا می خوانند تشکیل داد و به بسیاری از کسانی که به او در رسیدن به قدرت یاری داده بودند مقام و منصب و امتیازهای متعدد داد.

در همین روز، کرمیت روزولت مامور ارشد "سیا" که از او به عنوان یکی از مجریان اصلی طرح براندازی حکومت دکتر مصدق نام می برند با شاه ملاقات کرد.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱ شهریور

۱۳۵۷ش:با هدف گسترش فعالیت در انقلاب و به امید بدست گرفتن قدرت (که مورد حمایت و خواست جیمی کارتر رئیس جمهور وقت آمریکا به دلیل جبران براندازی ۲۸ امرداد بود) یکم شهریور ماه ۱۳۵۷(۲۲ آوست ۱۹۷۸) یک رشته تغییرات اجرایی در ارکان جبهه ملی ایران صورت گرفت و دبیر اجرایی و مسئولیت های تازه در سازمان سیاسی تعیین شدند. در این تغییرات، کریم سنجابی به سمت دبیر اجرایی جبهه، داریوش فروهر رهبر حزب ملت ایران مسئول نشریات و هرگونه اطلاع رسانی، شاپور بختیار رئیس حزب ایران مسئول تشکیلات و رضا شایان مسئول پذیرش اعضای تازه شدند و قرار شد که این مسئول پذیرش (پذیرش افراد، گروهها و احزاب دیگر) پس از بررسی کافی درباره آنان که از فرصت طلبان نباشند اقدام کند. ضمنا اعلام شد که جبهه ملی ششم شهریور ماه اعلامیه مهمی صادر خواهد کرد.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱ شهریور

۱۹۷۸م:ایناشیو سیلونه روزنامه نگار و داستان نویس ایتالیائی قرن بیستم ۲۳ اوت سال ۱۹۷۸ در ۷۸ سالگی درگذشت. همه داستانهای او با هدف ترویج و اثبات اصالت سوسیالیسم به عنوان تنها راه حل مسائل بشر نوشته شده است ، با وجود این ، وی در داستانهایش هیچگاه نکات انسانی را از نظر دور نداشته است. از آنجا که ایناشیو یک روزنامه نگار حرفه ای و دهها سال سردبیر روزنامه بود، داستانهایش سبک ژورنالیستی دارد ، یعنی پر از خبر است و خواننده خیلی زود متوجه قضیه می شود و بازی با جمله ندارد.

معروفترین داستانهای ایناشیو که به بسیاری از زبانها ترجمه شده اند عبارتند از :

«فونتامارا »، نان و شراب، مدرسه برای پرورش دیکتاتور. افکار زنده مازینی، بذر زیر برف، خروج اضطراری، قصه آدمی که فروتن بود و….

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱ شهریور

۱۳۸۳ش:سرمقاله یکم شهریور ۱۳۸۳ روزنامه «شرق» به مناسبت یکساله شدنش؛ درباره مشکلات روزنامه نگاری غیر دولتی در ایران امروز بود. در این سرمقاله، محمد قوچانی سردبیر اجرایی شرق به مشکلات انتشار روزنامه در ایران امروز به زبانی که زیاد برایش دردساز نباشد اشاره کرده بود.

مشکل ردیف اول این است که در وطن ما، به همان گونه که قوجانی متذکر شده است پنج روزنامه بزرگ، دولتی و حکومتی هستند. البته برخی دیگر هم ممکن است از کمک هایی برخوردار شوند. وقتی دولت و حکومت «روزنامه نگار» باشد، پشت روزنامه های متعلق به آن به صندوقهای بیت المال گرم است و لذا از ارزانفروشی باک ندارند و روزنامه را تا یک چهارم قیمت تمام شده عرضه می کنند و ورود یک ناشر حرفه ای به چنین بازاری، از نظر سرمایه گذاری، ریسک بزرگی است و احتمال از دست دادن سرمایه وجود دارد زیرا که از نظر مالی دشوار است که بتواند با دولت ـ دولتی که درآمد عمده اش نفت بادآورده است ـ رقابت کند و دوام آورد. این که چرا دولت در این زمان دست به انتشار روزنامه زده که دولتهای دیگر، مطبوعات را به عنوان اصل «قوه چهارم دمکراسی» پذیرفته و خود را کاملا منفک از حرفه روزنامه نگاری کرده اند، سئوالی است که باید نمایندگان مجلس از دولت بکنند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱ شهریور

۱۹۳۹م: ۲۳اوت سال ۱۹۳۹میان دو دولت آلمان و شوروی (هیتلر و استالین) یک پیمان عدم تجاوز ده ساله به امضا رسید. از سوی آلمان، فون ریبنتروپ Von Ribbentrop و از سوی شوروی، مولوتوف (وزیران امور خارجه دو کشور) این پیمان را امضا کردند. سران وقت شوروی که از سابقه دشمنی و کینه هیتلر نسبت به کمونیسم آگاه بودند فریب خودشان و او را خوردند و تن به امضای پیمان دادند. برای هیتلر، این پیمان تنها دو سال و دو ماه مفید بود و در سال ۱۹۴۱ خاک شوروی را مورد حمله قرارداد و بزرگترین تلفات یک جنگ در طول تاریخ را به آن اتحادیه وارد ساخت و ویرانی فراوان به بارآورد. مورخان معاصر، پیمان عدم تجاوز هیتلر و استالین را نخستین فریب روسها از غرب در قرن بیستم بشمار آورده اند و دومین فریب را اغفال گورباچف در سه سال آخر دهه ۱۹۹۰ و یلتسین در تمامی طول زمامداری اش دانسته اند.

از زمان فروپاشی شوروی، روسها شاهد نقض همه وعده هایی بودند که غرب قبلا به آنان داده بود. آنان خاک آلمان را به رغم اخطار مورخان روس که آلمانی ها دوباره ضربه خواهند زد تخلیه کردند، از اروپای مرکزی، لهستان و اروپای شرقی و جنوب شرقی خارج شدند و در برابر فروپاشی شوروی مقاومت خشونت آمیز نکردند زیرا که غرب می گفت «عملی غیر دمکراتیک و زور» است. در اوت ۲۰۰۸ همان لهستان با آمریکا قرارداد استقرار پایگاه موشکی امضاء کرد و گرجستان کوچولو که از بطن شوروی بیرون آمده با رقیب ساخت و بهانه مداخله تراشید.

از سال ۲۰۰۴ بود که روسها به این حقیقت که فریب خورده بودند واقف شدند و دام گرجستان در اوت ۲۰۰۸ با شبیخون نظامی به اوستیای جنوبی (که نقشه دیگران بود) آنان را به خود آورد، صریحا حرفهایی را که در دل داشتند زدند و استوار ایستادند و با متوقف ساختن همکاری های خود با «ناتو» بنای «نه گفتن» را گذاردند و به این ترتیب بر یک دوره کوتاه تاریخی که از ۱۹۸۹ آغاز شده بود نقطه پایان نهادند و از این رهگذر بسیاری از ملل به راحتی نفس خواهند کشید.

هیتلر نتیجتا از فریب دادن مسکو سودی نبرد."تاریخ" نشان داد که اگر هیتلر به شوروی حمله نکرده بود، جهان اینک چهره دیگری داشت. انگلستان منهدم شده بود، آمریکا وارد جنگ نمی شد و ایران که با آلمان مناسبات حسنه داشت، دست کم در آن زمان از سلطه انگلستان رها می شد. هیتلر هشدار آن دسته از ژنرالهایش که مخالف حمله به شوروی بودند، نادیده گرفت و با این حمله جنگ را باخت و کمتر از چهار سال بعد، این نیروهای شوروی بودند که پایتخت او – شهر برلن را تصرف کردند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱ شهریور

۱۹۹۱م:در این روز در سال ۱۹۹۱، کودتای ضد گورباچف پس از شصت ساعت شکست خورد. مورخان، با این که از این کودتا سال ها گذشته و مجریان آن دوباره دارای مقام شده اند هنوز درباره اصالت آن تردید دارند زیرا که کودتا ها معمولا در ساعات شب و با دستگیری مخالفان آغاز می شود و در روزهای اول مخصوصا اگر کودتاگران ضعیف باشند دست به خشونت شدید می زنند که در مورد این کودتا چنین نبود. این کودتا نتیجه عکس داشت و شوروی را که قرار بود به صورت اتحادیه ای از جمهوری های مستقل درآید کاملا متلاشی کرد. فروپاشی شوروی اگر چه عملا انجام شده ولی مبنای قانونی ندارد. یعنی از طریق جلب نظر مردم (رفراندم) انجام نشده است.

۱۹۵۸م:شارل دوگل رهبر فرانسویان ۲۳ اوت ۱۹۵۸ در آخرین مرحله سفر طولانی به مستعمرات فرانسه که امپراتوری این کشوررا تشکیل می دادند در شهر برازاویل پایتخت کنگوی فرانسه در اجتماعی ( عکس بالا ) خطاب به هزاران تن از ساکنان این شهر قول داد که در برابر تمایلات استقلال طلبانه مردم مستعمرات فرانسه قرار نخواهد گرفت و گفت که به سود فرانسه است که مستعمرات را رها سازد و با هم یک گروه مشترک المنافع تشکیل دهند. بیان چنین مطلبی از سوی دوگل که در احساسات ناسیونالیستی او تردید نبوده است در سراسر جهان با اهمیت ویژه تلقی شد و سایر دولتهای مستعمره دار نیز در صدد رها ساختن مستعمرات بر آمدند که ظرف چهار سال از آن زمان بسیاری از مستعمرات استقلال یافتند.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱ شهریور

۱۹۸۲م:در پی بمباران شدید و روزانه محله های غرب بیروت از سوی هواپیماهای اسرائیلی و پیشروی سربازان این کشور تا بیروت ، یاسر عرفات با میانجی گری هایی که بعمل آمد پذیرفت که نیروهایش را از لبنان خارج سازد و ۲۳ اوت ۱۹۸۲ یک هزار تن از این نیروها ، به صورتی که در عکس دیده می شود به بندرگاه رفتند و عازم یمن شدند . خروج این نیروها که اجازه داده شده بود تفنگ ( سلاح سبک ) خود را همراه داشته باشند چند روز طول کشید.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱ شهریور

۱۹۹۸م:در دهمین سالروز حمله آمریکا به مخفیگاه اسامه بن لادن در کوههای مشرق افغانستان با موشک کروز، در نقاط متعدد از پاکستان تا الجزایر انفجاری های انتحاری که شیوه ای رو به گسترش است صورت گرفت و تلفات سنگین ببارآورد. حمله موشکی بیستم اوت ۱۹۹۸ آمریکا از ناوهای این کشور به مقرّ بن لادن در «توره بوره» به انتقام انفجار هفتم اوت سفارتخانه های آن کشور در کنیا و تانزانیا صورت گرفت. ناوهای آمریکایی همزمان به یک کارخانه تولید دارو در حاشیه شهر خرطوم سودان که تصور می رفت متعلق به بن لادن است نیز موشک زدند. این حملات آسیبی به بن لادن وارد نساخت ولی «بهانه» مناسبی به دست یک قدرت مشخص داد که به نام سرکوبی تروریسم به تامین هدف های دیگر خود بپردازند. رویدادهای نیویورک و واشنگتن معروف به «یازدهم سپتامبر» که در سال ۲۰۰۱ انجام گرفت لشکرکشی به افغانستان و عراق، سختگیری های امنیتی ـ پلیسی از جمله استراق سمع و بازداشت و نیز نفوذ هرچه بیشتر در پاکستان و جلب همکاری محدود برخی از کشورهای آسیای میانه را به دنبال داشت که بتدریج با واکنش هایی رو به رو شده است. تیره شدن مناسبات روسیه با غرب در آگست جاری این واکنش ها سخت تر خواهد ساخت. با وجود این، بن لادن همچنان باقی مانده و به گفته برخی از مفسّران، تاریخ مصرف آن هنوز منقضی نشده است.

image, فهرست وقایع و رویدادهای تاریخی مهم ۱ شهریور

۱۶۱۷: برای نخستین بار در جهان یک خیابان یکطرفه(One – Way) شد و این کار در شهر لندن صورت گرفت.

۱۷۵۴: لوئی ۱۶ به دنیا آمد که از ۱۷۷۴ تا ۱۷۹۲ شاه فرانسه بود، توسط انقلاب برکنار و با "گیوتین" اعدام شد.

۱۸۲۱: اسپانیا پس از ۳ قرن به مکزیک استقلال داد. مکزیک پیش از ورود اسپانیائی ها به قاره غربی دارای تمدنی درخشان و کهن، و یک امپراتوری بود.

۱۹۰۴: زنجیر چرخ اتومبیل که آن را قادر می سازد در برف و یخ حرکت کند اختراع شد.

۱۹۷۸:جوموکنیاتا رهبر کنیا که نام او به معنای «نیزه مشتعل کنیا» است در ۸۶ سالگی درگذشت . وی که در انگلستان تحصیل کرده بود از قدیمی ترین مبارزان آزادی و استقلال در افریقا بشمار می رود.


همچنین بخوانید: باز نشر : تک فارس
در صورتی که شما نسبت به محتوای این پست، حق کپی رایت دارید اطلاع دهید