image, چطور درست حرف بزنید از دیدگاه قرآن

▪ قرآن کریم درباره کیفیت سخن گفتن به برخی از محورهای چگونگی سخن گفتن اشاره فرموده است، از جمله:

الف) سخن گفتن باید با نرمی باشد

فَقُولا لَهُ قَوْلًا لَیِّناً لَعَلَّهُ یَتَذَکَّرُ أَوْ یَخْشى‏ ؛[۱] ولی به نرمی با او (فرعون) سخن بگویید؛ شاید متذکر شود، یا (از خدا) بترسد..

ب) سخن گفتن نباید با داد و فریاد همراه باشد، نه در همه جا بلکه در نوع محاورات عرفی و در شرایط عمومی و الا در مقابل حاکم

لا یُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلاَّ مَنْ ظُلِم‏ ؛[۲]

زیرا خداوند متعال می‌فرماید:

َ وَ اغْضُضْ مِنْ صَوْتِکَ إِنَّ أَنْکَرَ الْأَصْواتِ لَصَوْتُ الْحَمِیر ،…؛[۳] از صدای خود بکاه (و هرگز فریاد مزن) که زشت‌ترین صداها صدای درازگوشان است،[۴]

ج) سخن گفتن در غیر جای خودش نباید همراه با ناله و نفرین و یا اف گفتن و … باشد زیرا در قرآن کریم از این گونه تکلم کردن و سخن گفتن نهی شده است.

[۵] مثلاً درباره سخن گفتن با پدر و مادر می‌فرماید:… وَ قُلْ لَهُما قَوْلًا کَرِیما؛[۶] و گفتار سنجیده و بزرگوارانه به آن‌ها (پدر و مادر) بگو و…

▪ در سخن گفتن باید سعی شود که محتوای سخن از امراض و بیماری‌های اخلاقی که غالباً زبان انسان به آن‌ها آلوده می‌شود، مبرّا و پاک باشد. برخی بیماریهای زبان عبارتند از:

الف) کذب[۷]

ب) غیبت[۸]

ج) تمسخر دیگران و آن‌ها را با القاب زشت صداکردن.[۹] و…

▪ باید از سخن گفتن در جایی که زمینه انگیزه‌های فاسد و امراض گوناگون می‌شود خودداری کرد.

▪ انسان باید سخنانش مزّین به صفات پسندیده و خوب باشد از جمله:

الف) صادقانه باشد: ….ِ وَ الصَّادِقِینَ وَ الصَّادِقاتِ ……لَهُمْ مَغْفِرَهً وَ أَجْراً عَظِیماً[۱۰]

ترجمه: مردان راستگو و زنان راستگو و … خداوند برای همه آن‌ها مغفرت و پاداش عظیمی فراهم ساخته است.

پی نوشت ها:

[۱]. طه/ ۴۴.

[۲]. نساء/ ۱۴۸.

[۳]. لقمان/ ۱۹.

[۴]. ر.ک: مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ج ۱۷،ص ۵۹.

[۵] . لقمان/ ۱۹؛ نساء/ ۸،۹،۱۴۸..

[۶] . اسراء/۲۳.

[۷]. حج/۳۰.

[۸]. حجرات/ ۱۲.

[۹]. حجرات/ ۱۱.

[۱۰]. احزاب/ ۳۵.


همچنین بخوانید: