▪ مواد مورد نیاز برای کاردستی ساعت آفتابی

نقاله، پرگار، خط کش، قیچی، چسب مایع، مقوا

▪ آموزش ساخت ساعت آفتابی با مقوا

بر روی مقوا دایره ای با شعاع ۱۰ سانتی متر بکشید.

دو خط عمود بر هم از مرکز دایره بکشید.

ساعت ۱۲ ظهر، ۶ صبح و ۶ عصر را بر روی دایره مشخص کنید.

image, آموزش ساخت ساعت آفتابی برای کار عملی مدرسه

در این مرحله از ساخت ساعت آفتابی باید عرض جغرافیایی شهر خود را پیدا کرده و با توجه به آن، زاویه و ساعت عرض را بخوانید و با نقاله از خط ۱۲ به دو سمت آن، زوایا را علامت زده و با خط از مرکز دایره به محیط بکشید.

▪ جدول ساعت و زاویه عرض جغرافیایی

image, آموزش ساخت ساعت آفتابی برای کار عملی مدرسه

مطابق شکل بر روی خطوط از عدد ۱۲ به سمت راست، عددهای ۱،۲،۳،۴،۵،۶،۷ را بنویسید. همچنین از عدد ۱۲ به سمت چپ، عددهای ۵،۶،۷،۸،۹،۱۰،۱۱ را بنویسید.

image, آموزش ساخت ساعت آفتابی برای کار عملی مدرسه

برای ساخت مثلث قائم الزاویه یا شاخص، یک مقوا به عرض ۸ سانتی متر و طول ۱۰ سانتی متر تهیه کنید. بر روی مستطیل، یک مثلث قائم الزاویه با زاویه راس ۳۵ درجه رسم کنید و با قیچی ببرید. البته این ۳۵ درجه عرض جغرافیایی شهر تهران است.

راس مثلث را بر روی مرکز دایره بگذارید و انتهای آن را بر روی عدد ۱۲ قرار دهید وبه نحوی آن را به مقوا بچسبانید. توجه داشته باشید که وتر مثلث باید به سمت بالا باشد.

در مواقعی که هوا ابری نیست، ساعت را به حیاط آورده و در جای مسطحی قرار دهیدو با یک قطب نما، ساعت ۱۲ را در جهت شمال قرار دهید. سایه شاخص یا مثلثساعت را نشان می دهد. هنگامی که شاخص بر روی عدد ۱۲ باشد،زمان اذان ظهر است(ساعت آفتابی زمان محلی را نشان می دهد)

زاویه های این ساعت بر حسب شهر تهران رسم شده و بهتر است شمابر حسب عرض جغرافیایی شهر خود، زاویه ها را از جدول انتخاب کنید.ساعت آفتابی را نیز بر اساس محدوده محل زندگی خود تهیه و رسم کنید.

image, آموزش ساخت ساعت آفتابی برای کار عملی مدرسه

مشاهده نمودید که به راحتی می توانید اقدام به ساختن ساعت آفتابی نمایید و نهایت استفاده را از آن ببرید.

image, آموزش ساخت ساعت آفتابی برای کار عملی مدرسه

▪ ساعت آفتابی چگونه کار می کند

خیلی قدیم ها انواع ساعت های عقربه ای و دیجیتال نبود. اما باز هم ساعت و وقت برای آدم ها مهم بود. برای همین هم سعی می کردند از روی حرکت خورشید یا ماه و ستاره در آسمان، وقت را حدس بزنند. کم کم دانشمندان و مهندس های آن زمان ها سعی کردند وسایلی بسازند که وقت و زمان را دقیق تر نشان بدهند. یکی از این وسایل ساعت خورشیدی بود.

ساعت آفتابی با استفاده از نور خورشید که بر رویشان می افتاد، وقت را به مردم نشان می دادند. البته این ساعت ها فقط به درد روزهای آفتابی می خوردند، چون در روزهای ابری یا شب ها، دیگر نور مستقیم خورشید روی آنها نمی تابید و ساعت دیگر کار نمی کند.

▪ شمارنده ی ساعت ها

هر کدام از علامت ها روی این صفحه، یک ساعت از روز را نشان می دهد.وقتی اندازه ی سایه ی شاخص تغییر می کند، نوک آن بین این علامت ها جابجا می شود(مثلا اول صبح سایه بلندتر است، اما نزدیک ظهر سایه ها کوتاه می شود)سایه صبح ها در یک طرف صفحه می افتد و عصر در طرف دیگر.

▪ حرکت خورشید در آسمان

خورشید هر روز از شرق طلوع می کند و در غرب غروب می کند. وقتی جای خورشید در آسمان عوض می شود، اندازه و جهت سایه ها هم عوض می شود . مثلا اول صبح سایه ی یک درخت خیلی کشیده و بلند است، اما نزدیک ظهر که می شود سایه اش کوتاه می شود و دوباره عصر سایه ی درخت از آن طرفی بلند می شود.

▪ شاخص

شاخص یک تکه چوب یا هر چیزی شبیه به آن است. وقتی نور آفتاب به شاخص می خورد ،سایه اش روی زمین می افتد. همین طور که خورشید در آسمان حرکت می کند،اندازه و جهت سایه ی شاخص هم عوض می شود


همچنین بخوانید